Thắp sáng những ước mơ nơi biên cương

1. Ngày 25-9-2026, giữa những dãy nhà còn thơm mùi sơn của ngôi trường mới, một căn phòng học vừa mở cửa đón những “vị khách” nhỏ tuổi đầu tiên: phòng thực hành giáo dục STEM. Nhiều học sinh chăm chú quan sát từng mô hình, liên tục đặt câu hỏi và thích thú khi được tự tay thao tác thiết bị, thay vì chỉ nghe giảng lý thuyết.

Phòng STEM tại Phong Thổ tiếp nối Chương trình “STEM Innovation PETROVIETNAM” đã triển khai hơn 100 phòng STEM trên cả nước, riêng Lai Châu có 3 phòng được bàn giao từ đầu năm 2026. Không gian này do Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) tài trợ kinh phí, Trường Đại học Dầu khí Việt Nam (PVU) phối hợp lắp đặt thiết bị và xây dựng chương trình giảng dạy, được trang bị hệ thống máy tính, thiết bị thí nghiệm và các mô hình thực hành.

Điều đặc biệt là chương trình giáo dục STEM ở đây không chỉ dừng ở khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học thông thường, mà còn được kết nối với lĩnh vực dầu khí và năng lượng, gắn liền với hoạt động và sứ mệnh của PETROVIETNAM. Những khái niệm tưởng như xa lạ nhờ vậy trở thành trải nghiệm trực quan, khơi gợi sự tò mò và niềm yêu thích khám phá của học sinh vùng cao.

Có mặt tại trường, đồng chí Trần Quang Dũng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM), cho biết chương trình STEM Innovation PETROVIETNAM đã “về đích đúng hẹn” sau 1 năm triển khai, với kết quả vượt kỳ vọng ban đầu: 91 trong số 108 trường được trang bị phòng STEM tham gia hệ thống FabLab của Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT), Hoa Kỳ, đưa Việt Nam “dẫn đầu châu Á và Top 5 thế giới” tham gia mạng lưới này. Cũng theo đồng chí, từ đây học sinh tại các trường sẽ có khả năng tiếp cận, làm quen, giao lưu với học sinh quốc tế và phát huy năng lực sáng tạo của mình. Nói về vai trò của Tập đoàn, đồng chí khẳng định: “Hệ thống 108 phòng học STEM này sẽ là hạt nhân và PETROVIETNAM là người châm ngòi”.

Với các học sinh Phong Thổ, căn phòng học STEM vừa khánh thành không chỉ là một phòng học mới, mà còn là một điểm nối với mạng lưới rộng lớn ngoài những triền núi quen thuộc.

Em Lý Thu Hà, học sinh lớp 8A4, chia sẻ: “Bước vào phòng STEM, em ấn tượng với những thiết bị hiện đại như kính hiển vi, robot, máy in 3D, đặc biệt là mô hình điện gió. Em mong phòng STEM sẽ giúp em và các bạn khám phá rộng hơn, sâu hơn những kiến thức được học trên lớp”. Cùng lớp, em Phàn Thị Nguyên hào hứng với các mô hình giàn khoan, điện gió và mong được sử dụng thiết bị để tìm hiểu sâu hơn về các hóa chất.

Nếu tiếng trống khai trường ngày 5-9-2026 mở ra một mái trường mới, lễ khánh thành phòng STEM tiếp tục mở thêm một “mảnh ghép tri thức” cho các em. Khi nắng chiều ngả trên những triền núi, ngôi trường lại đón một niềm vui khác: đêm hội trăng rằm.

2. Chiều ngày 25-9-2026, sân trường PETROVIETNAM - Phong Thổ rộn rã từ rất sớm. Cờ hoa giăng khắp lối đi, 6 gian hàng trải nghiệm bày biện đủ sắc màu: góc làm đèn Trung thu với những khung tre, giấy kính đủ màu; góc sáng tạo nghệ thuật nơi các em tô vẽ, cắt dán; góc tạo hình bóng bay đang thu hút tiếng reo hò; xa hơn là khu trò chơi vận động; góc khám phá STEM và một góc dành riêng cho tìm hiểu văn hóa các dân tộc vùng cao. Ở giữa sân, điểm chụp ảnh “PETROVIETNAM cùng em” luôn đông kín, còn bên “Cây ước mơ”, từng tờ giấy nhỏ mang theo những điều ước được các em trân trọng treo lên.

Trong dòng người náo nức qua lại giữa các gian hàng, em Lương Minh Châu, học sinh lớp 3A2, dân tộc Thái, gần như không đứng yên một chỗ. Em hết nhìn những chiếc đèn lồng lại bị cuốn vào các trò chơi. Mỗi lần hoàn thành một thử thách, Châu lại chạy về phía nhóm bạn hào hứng kể chuyện. Niềm vui của cô bé dường như lan khắp sân trường.

Ở góc trải nghiệm trí tuệ, cô học trò Lý San Nhàn lớp 5A1 hào hứng kể về câu đố em vừa vượt qua: “Con được tham gia trò giải câu đố nhận quà. Câu đố hỏi là ‘con gì buồn mà hú vào trăng?’, con nghĩ ngay ra đáp án là con sói! Vừa trả lời đúng là con được các bác trao thưởng ngay”. Món quà nhỏ mang đến cho cô bé không chỉ niềm vui mà còn cả sự tự tin trong ngày hội.

Nếu Trung thu với các em nhỏ là sự háo hức trước những trò chơi, thì với các anh chị lớn, cảm xúc dường như lắng đọng hơn. Cao Nhi Hải, học sinh lớp 9A1, dân tộc Hà Nhì, kể đây là mùa Trung thu vui nhất em từng tham gia. Suốt buổi chiều, Hải cùng bạn đi hết các gian hàng, hòa vào tiếng cười rộn rã, rồi lại chờ xem các tiết mục văn nghệ khi trời sập tối. Với Hải, mùa trăng năm nay sẽ gắn với ngôi trường mới, với thầy cô, bạn bè và khoảng sân luôn rộn tiếng cười.

Nhưng nếu quay ngược thời gian, chưa đầy một năm trước, khung cảnh nơi đây sẽ hoàn toàn khác. Khu đất rộng hơn 6 ha này chỉ là một quả đồi trống, cỏ mọc um tùm giữa núi rừng biên giới.

3. Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở PETROVIETNAM - Phong Thổ ra đời trong bối cảnh cả nước triển khai chủ trương lớn của Đảng về xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền, theo kết luận của Bộ Chính trị và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đây là chương trình xây thêm phòng học cho nơi còn thiếu thốn, với tầm nhìn dùng tri thức làm nền tảng bền vững để phát triển con người và giữ vững biên cương.

Từ chủ trương ấy, tỉnh Lai Châu đã lựa chọn địa điểm, triển khai thủ tục, bố trí mặt bằng; PETROVIETNAM đảm nhận phần tài trợ chủ lực với 245 tỉ đồng trên tổng mức đầu tư ban đầu 250 tỉ đồng. Trong quá trình triển khai, tổng nguồn lực được cập nhật lên khoảng 280 tỉ đồng, phần bổ sung dùng cho giải phóng mặt bằng, di chuyển đường điện và các hạng mục liên quan.

Xây dựng công trình quy mô lớn giữa địa hình vùng cao hiểm trở, thời tiết thất thường, đường vận chuyển vật liệu xa xôi chưa bao giờ là việc dễ dàng. Tháng 1-2026, khi đoàn công tác PETROVIETNAM do Phó Tổng Giám đốc Đỗ Chí Thanh dẫn đầu đến kiểm tra, công trình mới đạt khoảng 41% giá trị hợp đồng, với 350-400 công nhân cùng lúc thi công trên 10 hạng mục chính. Ở giai đoạn nước rút, công trường tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp, công nhân làm việc cả khi bản làng đã lên đèn. Sau khoảng 10 tháng, toàn bộ hạng mục hoàn thành trước thời hạn, đưa Trường PETROVIETNAM - Phong Thổ trở thành một trong những công trình hoàn thành sớm nhất tại Lai Châu, trong số 138 trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên được triển khai cùng giai đoạn.

Sáng 5-9-2026, tiếng trống khai trường vang lên dưới mái trường mới, giữa những dãy nhà còn thơm mùi sơn và niềm háo hức của hơn 1.000 học sinh các dân tộc Mông, Dao, Thái, Hà Nhì, Giáy... Trên khuôn viên 6,15 ha, ngôi trường hiện diện với hơn 27.000m² sàn xây dựng, gồm 30 lớp học lý thuyết, 16 phòng học bộ môn, nhà hiệu bộ, thư viện, khu nội trú, nhà ăn, nhà đa năng, sân thể thao, bể bơi và nhà công vụ cho giáo viên. Năm học đầu tiên, trường đón 1.050 học sinh, trong đó 860 em ở nội trú và 190 em bán trú, phần lớn là con em đồng bào các dân tộc sinh sống tại khu vực biên giới Phong Thổ.

Với nhiều em, con đường đến lớp trước đây không chỉ đo bằng cây số, mà còn bằng những con dốc dựng đứng, những buổi sáng phải dậy từ tờ mờ, những ngày mưa đường trơn trượt và cả những tháng mùa đông giá buốt. Giờ đây, khi được học, ăn, ngủ và sinh hoạt cùng một chỗ, khoảng cách ấy đã rút lại chỉ còn vài bước chân giữa lớp học và khu nội trú.

Và bắt đầu từ những dãy nhà kiên cố, một nếp sống mới đang dần hình thành. Tại khu nội trú, giường được xếp ngay ngắn, chăn màn và đồ dùng cá nhân đều có vị trí riêng. Sau những ngày đầu còn bỡ ngỡ vì xa gia đình, các em dần học cách tự gấp chăn, sắp xếp đồ đạc, xếp hàng trước giờ ăn.

Với học sinh nội trú, trường học không còn là nơi chỉ đến vào buổi sáng rồi trở về nhà lúc chiều tà, mà là nơi các em thức dậy, ăn uống, học tập, vui chơi và nghỉ ngơi mỗi ngày. Trong căn bếp rộng, công việc bắt đầu từ sớm để chuẩn bị những suất cơm nóng đúng giờ. Đến bữa, các em quây quần bên những dãy bàn dài, tiếng thìa bát xen lẫn tiếng cười nói. Với những em mới 6, 7 tuổi, lần đầu xa cha mẹ, nỗi nhớ nhà đôi khi đến bất chợt giữa bữa cơm hay trước giờ đi ngủ. Khi ấy, một lời dỗ dành của thầy cô, một bàn tay kiên nhẫn chăm sóc cũng giúp các em vơi đi phần nào cảm giác xa nhà.

Trong nhịp sống đang dần ổn định ấy, những không gian như phòng STEM chính là nơi các em bắt đầu được nuôi dưỡng những ước mơ xa hơn những triền núi quen thuộc.

4. Trực tiếp chứng kiến không khí rộn ràng của đêm rằm, đồng chí Tống Thanh Bình, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lai Châu, ghi nhận sự đồng hành bền bỉ của PETROVIETNAM với địa phương và nhà trường. Từ công trình trường học, trang thiết bị đến những phần quà nhỏ trao tận tay học sinh, sự hỗ trợ ấy đang từng bước góp phần cải thiện điều kiện học tập và sinh hoạt cho trẻ em vùng biên.

Có mặt tại trường để thăm hỏi, trao quà cho các em, đồng chí Trần Quang Dũng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Tập đoàn, chia sẻ: “Việc hoàn thành xây dựng ngôi trường khang trang hôm nay mới chỉ là điểm khởi đầu cho một cam kết đồng hành dài hạn và trách nhiệm trọn vẹn của PETROVIETNAM đối với sự nghiệp giáo dục nơi biên cương Tổ quốc”. Nhìn những gương mặt học trò rạng rỡ giữa sân trường, đồng chí nói thêm: “Những nụ cười lấp lánh của các cháu chính là ánh trăng đẹp nhất, trọn vẹn nhất của mùa Trung thu này”. Và trước thầy cô và học sinh Phong Thổ, đồng chí khẳng định: “PETROVIETNAM cam kết sẽ không dừng lại ở sự kiện hôm nay, mà sẽ tiếp tục dõi theo, đồng hành cùng nhà trường trong suốt chặng đường phát triển phía trước”.

Phía sau những phần quà và lời phát biểu, những đoàn viên công đoàn, đoàn viên thanh niên PETROVIETNAM chính là những người trực tiếp mang không khí đêm hội đến với từng em nhỏ. Họ có mặt từ sớm, trang trí các gian hàng, hướng dẫn các em làm đèn ông sao, tổ chức trò chơi và hỗ trợ những em nhỏ còn bỡ ngỡ.

Nhiều người đã đi hàng trăm cây số từ miền xuôi lên Phong Thổ, mang theo những phần quà tự tay chuẩn bị. Trong tiếng nhạc rộn ràng, họ nắm tay các em xếp hàng nhận quà, giúp buộc lại dây giày hay ngồi xuống trò chuyện cùng các em. Những việc làm giản dị ấy khiến khoảng cách giữa đoàn khách từ miền xuôi và học sinh vùng cao được rút ngắn, để đêm Trung thu trở thành một kỷ niệm thật ấm áp.

Niềm vui của ngày hội còn được gửi gắm trong 1.050 phần quà do Công đoàn PETROVIETNAM cùng Tổng công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) chuẩn bị, gồm áo ấm mùa đông, bánh Trung thu, sách vở và đồ dùng học tập. Bánh dành cho đêm rằm, sách vở theo các em vào lớp, còn những chiếc áo ấm sẽ đồng hành cùng các em khi mùa lạnh về. Những món quà được chuẩn bị cho cả hiện tại và những ngày phía trước, để sự quan tâm không chỉ dừng lại trong một đêm hội.

5. Đêm hội Trung thu rộn ràng với các tiết mục nghệ thuật, xiếc, ảo thuật, đố vui, phá cỗ và được khép lại bằng màn pháo hoa rực sáng bầu trời biên giới. Khi các em lần lượt trở về khu nội trú, những gian hàng được dọn đi, sân trường dần trở lại yên tĩnh. Nhưng với các em, tiếng cười của bạn bè, chiếc đèn ông sao và những khoảnh khắc bên thầy cô có lẽ sẽ còn được nhớ rất lâu.

Xúc động chia sẻ với chúng tôi, cô Nguyễn Thị Thùy, giáo viên Văn, nói: “Sự chăm lo của người lao động PETROVIETNAM dường như đã mang thêm ánh sao đêm về với núi rừng, soi đường cho học sinh vùng cao đến với tri thức”. Đó cũng là mong mỏi của người đứng lớp: từ mái trường mới, các em có thêm điều kiện học tập và thêm niềm tin để đi xa hơn trên con đường mình mơ ước.

Chia tay Phong Thổ, chúng tôi chợt nghĩ, có những niềm vui sẽ theo đêm trăng đi qua, nhưng có rất nhiều yêu thương ở lại. Đó là cảm giác của một đứa trẻ khi biết có người nhớ đến mình, chuẩn bị cho mình chiếc áo trước mùa đông, dành cho mình một ngôi trường để học tập và một đêm hội để được cười vui như bao bạn bè khác.

Từ ngôi trường mới, phòng STEM mới đến những phần quà trao tận tay học sinh, sự đồng hành của PETROVIETNAM với Phong Thổ được thể hiện bằng những việc làm cụ thể. Khi đêm hội khép lại, những điều ấy sẽ hiện diện trong đời sống học tập hằng ngày của các em, như ánh sao đêm rằm, tiếp tục dẫn bước cho những ước mơ đang lớn lên nơi biên cương Tây Bắc.