Ngôi trường hiện đại và “giấc mơ có thật” nơi biên cương

1.

Sáng 5/9, giữa núi rừng nơi biên cương Phong Thổ, những dãy nhà mới bừng lên trong nắng sớm. Cờ đỏ sao vàng nối dài từ cổng vào sân trường. Trong trang phục truyền thống của đồng bào Mông, Dao, Thái, Hà Nhì, Giáy…, hơn 1.000 học sinh háo hức bước vào một năm học đặc biệt.

Đó không chỉ là ngày khai giảng năm học 2026-2027, mà còn là dấu mốc một công trình giáo dục quy mô lớn tại vùng biên chính thức được khánh thành, bàn giao và đưa vào sử dụng. Dải băng khánh thành được cắt, tấm biển công trình được gắn lên. Giữa những triền núi, tiếng trống khai trường vang lên, mở đầu năm học mới và khép lại một chặng đường xây dựng khẩn trương hiếm có.

Chỉ trước đó khoảng 10 tháng, nơi đây vẫn còn là một bãi đất trống, cỏ mọc um tùm. Nay, trên khu đất rộng khoảng 6,15ha đã hiện hữu một quần thể giáo dục hoàn chỉnh, hiện đại với những lớp học, thư viện, phòng học bộ môn, khu nội trú, nhà ăn, nhà đa năng, sân thể thao, bể bơi và nhà công vụ dành cho giáo viên. Đằng sau sự đổi thay ấy là nguồn lực lớn được bố trí kịp thời và một hành trình đưa chủ trương của Đảng vào cuộc sống - từ những quyết định, những lần kiểm tra công trường đến các ca thi công xuyên ngày đêm. Hôm nay, hành trình ấy đã trở thành một công trình giáo dục hiện hữu trong đời sống của người dân.

Trường PETROVIETNAM - Phong Thổ được hình thành trong bối cảnh cả nước triển khai chủ trương xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền theo kết luận của Bộ Chính trị và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đây không đơn thuần là chương trình đầu tư thêm phòng học cho những nơi còn thiếu thốn. Phía sau chủ trương ấy là một tầm nhìn dài hạn về phát triển con người và bảo vệ biên cương bằng nền tảng bền vững nhất: tri thức.

Với các xã biên giới, một ngôi trường nội trú liên cấp đồng bộ có thể đồng thời giải quyết nhiều yêu cầu. Trẻ em được tiếp cận giáo dục công bằng hơn; gia đình giảm bớt nỗi lo đường xa, ăn ở và an toàn; địa phương có điều kiện nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực và tạo nguồn cán bộ là người dân tộc thiểu số.

Khi trẻ em được học tập, chăm sóc và trưởng thành ngay trên quê hương, những bản làng cũng có thêm nền tảng để phát triển lâu dài. Bởi vậy, đầu tư cho trường học vùng biên còn gắn với nhiệm vụ củng cố thế trận lòng dân, giữ gìn an ninh, trật tự và bảo vệ chủ quyền quốc gia. Mỗi lớp học sáng đèn, mỗi học sinh được giữ lại với con chữ là một nền móng bền vững được bồi đắp nơi phên giậu Tổ quốc.

Trường PETROVIETNAM - Phong Thổ là một trong những công trình cụ thể hóa tinh thần ấy. Từ chủ trương chung, tỉnh Lai Châu lựa chọn địa điểm, triển khai thủ tục, bố trí mặt bằng và phối hợp huy động nguồn lực. PETROVIETNAM đảm nhận phần tài trợ chủ yếu với 245 tỷ đồng.

Được biết, dự án có tổng mức đầu tư ban đầu 250 tỷ đồng, trong đó PETROVIETNAM tài trợ 245 tỷ đồng và ngân sách địa phương đối ứng 5 tỷ đồng. Trong quá trình hoàn thiện dự án, tổng nguồn lực đầu tư được cập nhật lên khoảng 280 tỷ đồng; phần kinh phí bổ sung từ địa phương và nguồn xã hội hóa được sử dụng cho giải phóng mặt bằng, di chuyển đường điện cùng các phần việc liên quan.

Đối với một doanh nghiệp nhà nước chủ lực, quyết định dành nguồn lực lớn cho một công trình giáo dục ở vùng biên cho thấy trách nhiệm xã hội không chỉ là những hoạt động hỗ trợ trước mắt. Đó còn là trách nhiệm tham gia giải quyết những vấn đề phát triển lâu dài của đất nước.

Đặc biệt, dấu ấn tiên phong của Trường PETROVIETNAM - Phong Thổ còn nằm ở tiến độ và mô hình giáo dục. Đây là một trong những công trình đầu tiên trên cả nước, đồng thời thuộc nhóm trường hoàn thành sớm nhất tại Lai Châu, trong số 138 trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên được triển khai trong giai đoạn này. Không chỉ được đầu tư đồng bộ về phòng học, khu nội trú, nhà ăn và không gian rèn luyện, trường còn có phòng STEM do PETROVIETNAM trao tặng - một điểm khác biệt nổi bật, thuộc số rất ít trường trong chương trình được trang bị không gian giáo dục STEM ngay khi đi vào hoạt động.

Phòng học này tiếp nối Chương trình “STEM Innovation PETROVIETNAM” mà Tập đoàn đang triển khai trên phạm vi cả nước với hơn 100 phòng STEM. Chỉ riêng tại Lai Châu đã có ba phòng được bàn giao từ đầu năm 2026. Nếu những khối nhà khang trang giúp thu hẹp khoảng cách về điều kiện học tập, phòng STEM tiếp tục thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận khoa học, công nghệ và phương pháp giáo dục hiện đại cho học sinh vùng biên.

2.

Không dễ để hoàn thành một công trình giáo dục quy mô lớn giữa địa hình vùng cao hiểm trở, thời tiết thất thường và khoảng cách vận chuyển vật liệu xa xôi. Trong khi đó, hàng loạt hạng mục phải đồng thời đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn và tiến độ để kịp đón học sinh trước thềm năm học mới.

Còn nhớ tháng 1/2026, khi đoàn công tác PETROVIETNAM do Phó Tổng Giám đốc Đỗ Chí Thanh dẫn đầu kiểm tra công trường, dự án đã đạt khoảng 41% giá trị hợp đồng. Công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành; 10/10 hạng mục chính được tổ chức thi công đồng loạt với khoảng 350-400 công nhân thường xuyên có mặt trên công trường.

Những con số ấy phần nào cho thấy quy mô của cuộc “chạy đua” với thời gian. Trên một mặt bằng rộng hơn 6ha, nhiều nhóm công nhân cùng lúc xây dựng khối phòng học, khu nội trú, nhà ăn, nhà công vụ, nhà đa năng và các hạng mục phụ trợ. Mỗi phần việc có tiến độ riêng nhưng phải khớp với tiến độ chung; công trình chỉ có thể đón học sinh khi cả hệ thống học tập, ăn ở, cấp điện, cấp nước, vệ sinh và an toàn cùng sẵn sàng.

Tại các cuộc kiểm tra, lãnh đạo PETROVIETNAM nhiều lần yêu cầu các đơn vị chuyên môn phối hợp chặt chẽ với tỉnh Lai Châu, tháo gỡ thủ tục; chủ đầu tư và nhà thầu huy động tối đa nhân lực, máy móc, vật tư nhưng phải bảo đảm chất lượng, thiết kế và an toàn lao động.

Về phía tỉnh Lai Châu, lãnh đạo tỉnh xác định đây là công trình trọng điểm đối với giáo dục khu vực biên giới; các sở, ngành và chính quyền địa phương được yêu cầu hỗ trợ xử lý khó khăn về mặt bằng, thủ tục, vật liệu và điều kiện thi công.

Sự phối hợp ấy cho thấy một dự án an sinh xã hội quy mô lớn không thể hoàn thành chỉ bằng một khoản tài trợ. Nguồn lực là điều kiện cần; để nguồn lực nhanh chóng chuyển thành công trình, còn cần một cơ chế phối hợp rõ trách nhiệm, xử lý công việc kịp thời và sự quyết liệt của những người trực tiếp thực hiện.

Ở giai đoạn nước rút, công trường tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”. Giữa vùng cao, khi nhiều bản làng đã lên đèn, các tốp công nhân vẫn hoàn thiện từng lớp sơn, tuyến đường nội bộ, hệ thống điện nước và thiết bị trong lớp học. Mục tiêu không chỉ là hoàn thành một công trình xây dựng, mà phải bàn giao một ngôi trường đủ điều kiện đón học sinh ngay đầu năm học.

Sau khoảng 10 tháng thi công khẩn trương, toàn bộ các hạng mục được hoàn thành trước thời hạn. Đây cũng là công trình đầu tiên trong số các trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới của tỉnh Lai Châu hoàn thiện toàn bộ hạng mục, sẵn sàng đón học sinh bước vào năm học 2026-2027.

Trên khuôn viên khoảng 6,15ha, Trường PETROVIETNAM - Phong Thổ có tổng diện tích sàn hơn 27.000m², gồm 30 lớp học lý thuyết, 16 phòng học bộ môn, nhà hiệu bộ, thư viện, khu nội trú học sinh, nhà ăn, không gian sinh hoạt văn hóa, sân thể thao, nhà đa năng, bể bơi, nhà công vụ giáo viên và hệ thống công trình phụ trợ đồng bộ. Năm học đầu tiên, trường đón 1.050 học sinh, trong đó có 860 em ở nội trú và 190 em bán trú. Phần lớn là con em đồng bào các dân tộc sinh sống tại khu vực biên giới Phong Thổ.

Với học sinh ở những bản xa, đường đến trường trước đây không chỉ được tính bằng kilômét. Đó còn là những con dốc, những buổi sáng phải thức dậy rất sớm, những ngày mưa đường trơn trượt và những tháng mùa đông giá rét. Nếu phải ở lại trường, điều kiện ăn ở tại một số điểm lẻ còn thiếu thốn; nếu đi về trong ngày, quãng đường dài dễ bào mòn quyết tâm đến lớp của cả học sinh lẫn gia đình.

Một mô hình nội trú liên cấp giúp tháo gỡ nhiều khó khăn cùng lúc. Các em được học, ăn, nghỉ và sinh hoạt trong cùng một không gian được tổ chức bài bản; giáo viên có điều kiện theo dõi quá trình học tập và rèn luyện; cha mẹ yên tâm hơn khi con được chăm sóc trong môi trường an toàn.

3.

Sáng 5/9/2026, Lễ khai giảng năm học mới và khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp được tổ chức đồng loạt tại các xã biên giới của tỉnh Lai Châu. Tại Trường PETROVIETNAM - Phong Thổ, đại diện lãnh đạo Trung ương, tỉnh Lai Châu, PETROVIETNAM, chính quyền địa phương, các đơn vị tham gia dự án cùng giáo viên, phụ huynh và học sinh chứng kiến công trình chính thức đi vào hoạt động.

Sau nghi thức cắt băng khánh thành, thầy và trò nhà trường kết nối với chương trình khai giảng chung. Tiếng trống khai trường vang lên trong niềm vui của gần 154.000 học sinh toàn tỉnh; riêng tại Phong Thổ, đó là tiếng trống đầu tiên dưới một mái trường mới mang tên PETROVIETNAM.

Trong ngày khánh thành, thầy Phùng Văn Ơn, Hiệu trưởng nhà trường, bày tỏ sự trân trọng đối với sự quan tâm dành cho giáo dục Phong Thổ, đồng thời xác định trách nhiệm của tập thể nhà trường là giữ gìn, sử dụng công trình hiệu quả, chăm lo tốt hơn cho từng học sinh và từng bước nâng cao chất lượng dạy học.

Đó chính là chặng đường tiếp theo của dự án. Sau 10 tháng dựng xây là hành trình lâu dài để những phòng học thực sự sáng đèn, thư viện có người đọc, thiết bị được khai thác hiệu quả, khu nội trú trở thành nơi ăn ở an toàn và mỗi học sinh tìm thấy cơ hội phát triển phù hợp với mình.

Trong nhiều năm qua, PETROVIETNAM đã dành nguồn lực lớn cho an sinh xã hội trên cả nước. Riêng tại Lai Châu, các chương trình hỗ trợ của Tập đoàn và các đơn vị thành viên trải rộng từ xây dựng nhà Đại đoàn kết, hỗ trợ người nghèo, khắc phục hậu quả thiên tai đến đầu tư cho y tế, giáo dục...

Trong các giá trị văn hóa “Khát vọng - Trí tuệ - Chuyên nghiệp - Nghĩa tình” của PETROVIETNAM, “Nghĩa tình” không chỉ là sự sẻ chia, mà còn được thể hiện qua cách tạo thêm cơ hội để cộng đồng phát triển bằng chính nội lực của mình. Từ mái trường này, học sinh có thêm hành trang tri thức để vượt qua những giới hạn của hoàn cảnh. Từ những lớp học hôm nay, những thế hệ giáo viên, cán bộ, kỹ sư, bác sĩ và người lao động có năng lực có thể được hình thành trong tương lai. Và nếu trở về với bản làng, tri thức các em mang theo cũng có thể trở thành nguồn lực góp phần làm đổi thay quê hương.

Bởi vậy, hành trình đưa ngôi trường 280 tỷ đồng về Phong Thổ không chỉ tạo nên một công trình hoàn thành sớm nhất tại Lai Châu trong số 138 trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên được triển khai trong giai đoạn này. Đó còn là câu chuyện một chủ trương lớn của Đảng được cụ thể hóa bằng trách nhiệm của doanh nghiệp nhà nước, sự quyết liệt của chính quyền địa phương và công sức của hàng trăm con người trên công trường.

Từ “ý Đảng” đến “lòng dân” không phải là điều xa xôi. Ở Phong Thổ, sự gắn kết ấy hiện hữu trong từng lớp học sáng đèn, từng chiếc giường nội trú ngay ngắn, từng gương mặt học sinh rạng rỡ và niềm an tâm của những người cha, người mẹ gửi con dưới mái trường mới...