Khi văn hóa tạo sức mạnh kinh doanh ở Petrovietnam

Năm 2021, khi đại dịch Covid-19 đẩy hoạt động sản xuất vào một giai đoạn đầy bất định, Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) lựa chọn triển khai mô hình "3 tại chỗ" nhằm duy trì hoạt động liên tục của nhà máy.

Người lao động bám máy trong suốt nửa năm liền, cùng nhau giữ nhịp sản xuất trong điều kiện sinh hoạt bị đảo lộn hoàn toàn. Có thời điểm nhà máy vận hành ở mức 118 - 125% công suất thiết kế mà vẫn bảo đảm an toàn, ổn định và hiệu quả. Năm đó, BSR ghi nhận mức lợi nhuận kỷ lục khoảng 16.000 tỷ đồng.

"Những kết quả đó cho thấy sức mạnh tinh thần có thể chuyển hóa thành sức mạnh vật chất, giá trị văn hóa có thể góp phần tạo ra hiệu quả kinh tế và đóng góp thiết thực cho đất nước", ông Trần Quang Dũng, Phó bí thư thường trực Đảng ủy Tập đoàn Công nghiệp - năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) khẳng định.

Trong tăng trưởng của nền kinh tế quốc gia, BSR là một trong số ít doanh nghiệp có đóng góp trên 1% GDP với doanh thu năm 2025 đạt 143.000 tỷ đồng. Tính chung, doanh thu toàn Petrovietnam đóng góp gần 10% trong tổng GDP.

Chín tháng đầu năm 2026, tình hình thế giới và thị trường năng lượng tiếp tục có nhiều biến động. Những xung đột và bất ổn địa chính trị tác động mạnh đến thị trường năng lượng toàn cầu và nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng.

Trong bối cảnh đó, Petrovietnam đã triển khai các giải pháp ứng phó, bảo đảm hoạt động sản xuất kinh doanh và hoàn thành trước kế hoạch năm ba tháng về doanh thu, lợi nhuận và đóng góp ngân sách. Kết quả chín tháng 2026, tập đoàn này đạt mức tăng trưởng khoảng 40%.

"Trong đó, một phần đến từ yếu tố giá dầu, nhưng phần còn lại là kết quả của điều hành, mở rộng lĩnh vực hoạt động, đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và nỗ lực của người lao động", ông Dũng khẳng định trong buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu diễn đàn quốc gia thường niên "Văn hoá với doanh nghiệp" 2026.

Với ông Dũng, thành quả mà những thành viên của Petrovietnam như BSR đạt được không phải sự cố gắng bằng mọi giá mà là kết quả của trí tuệ, trình độ công nghệ, tính chuyên nghiệp, khả năng kiểm soát rủi ro và sự phối hợp giữa nhiều lực lượng.

Chia sẻ với TheLEADER, ông Nguyễn Huy Du, Phó chánh văn phòng Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam cho biết, văn hóa an toàn như một phần của tính chuyên nghiệp được BSR đặt lên hàng đầu. Bởi lẽ, với một đơn vị cung cấp tới 30% trên tổng lượng xăng dầu quốc gia, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến an ninh năng lượng và nền kinh tế quốc gia.

Ông Du nhìn lại giai đoạn này như một minh chứng cho sức mạnh của văn hóa doanh nghiệp.

Sau chặng đường 10 năm kiên trì vun đắp văn hóa doanh nghiệp với sự quyết tâm lớn được truyền xuống từ ban lãnh đạo cấp cao nhất, năm giá trị cốt lõi của công ty được đúc kết thành năm chữ "chính – chuyên – kết – tạo – quả", tương ứng với chính trực – chuyên nghiệp – đoàn kết – sáng tạo – hiệu quả.

Những giá trị ấy được Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam giản dị hóa thành hệ ngôn ngữ chung để mỗi người lao động tự giác vận dụng vào công việc hằng ngày.

Để các giá trị văn hóa thẩm thấu trong tổ chức

Ngay từ những ngày đầu xây dựng ngành, trong điều kiện đất nước chưa có nền công nghiệp dầu khí, Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt ra khát vọng tìm kiếm nguồn tài nguyên năng lượng để phục vụ sự nghiệp xây dựng đất nước. Với sự giúp đỡ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa, Việt Nam đã đào tạo đội ngũ chuyên gia, tiến hành tìm kiếm, thăm dò và từng bước xây dựng ngành Dầu khí Việt Nam.

Từ chỗ chưa có nhiều cơ sở, kinh nghiệm và nhân lực chuyên sâu, các thế hệ người lao động dầu khí đã đi từ không đến có, từ chưa thể hình dung đến biến khát vọng thành hiện thực. Đến nay, Petrovietnam đã hình thành ngành công nghiệp dầu khí tương đối hoàn chỉnh, đồng bộ, bao gồm tìm kiếm, thăm dò, khai thác, vận chuyển, tàng trữ, chế biến, kinh doanh, xuất nhập khẩu và các lĩnh vực năng lượng mới.

Trong tiến trình đó, bốn giá trị khát vọng – trí tuệ – chuyên nghiệp – nghĩa tình đã trở thành sợi dây kết nối các thế hệ và các đơn vị trong toàn tập đoàn.

Theo ông Dũng, văn hóa doanh nghiệp không chỉ là cờ, hoa, văn nghệ, thể thao hay những hoạt động phong trào. Những hoạt động đó có thể tạo sự gắn kết, nhưng giá trị quan trọng hơn của văn hóa là khơi dậy tinh thần, củng cố niềm tin, thúc đẩy người lao động làm việc, sáng tạo và cùng hướng tới mục tiêu chung.

Petrovietnam hiện có khoảng 60.000 người lao động, làm việc trong nhiều lĩnh vực, tại nhiều địa bàn, thậm chí ở các quốc gia và khu vực khác nhau. Mỗi đơn vị có lịch sử, ngành nghề, điều kiện hoạt động và bản sắc riêng.

Sự đa dạng về mô hình hoạt động và môi trường làm việc rải rác khắp các địa bàn đòi hỏi mỗi đơn vị thành viên phải có cách chuyển hóa văn hóa linh hoạt, sát với thực tế sản xuất kinh doanh của mình.

Theo ông Nguyễn Quốc Thịnh, Phó tổng giám đốc Tổng công ty CP Vận tải dầu khí (PVTrans), đặc thù nghề nghiệp buộc 80% trong tổng số 2.700 người lao động của PVTrans phải dành phần lớn thời gian ở trên tàu, hết ca trở về với gia đình và ít có dịp giao lưu trực tiếp trên bờ.

Do đó, việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp phải xuất phát từ đặc thù hoạt động và điều kiện thực tế của đơn vị. Trên nền tảng đó, PVTrans kế thừa bốn giá trị cốt lõi của Petrovietnam, đồng thời tìm cách đưa những giá trị chung vào hoạt động quản trị và công việc hằng ngày.

Ở PVTrans, lãnh đạo cao nhất trực tiếp chỉ đạo công tác văn hóa. Ban chỉ đạo duy trì lịch họp định kỳ hàng tháng, hàng quý, đồng thời đưa các tiêu chí như đổi mới sáng tạo hay chuyển đổi số vào đánh giá KPI.

Theo ông Thịnh, văn hóa có khả năng định hình hành vi của người lao động thông qua môi trường làm việc. Khi tính kỷ luật và sự chuyên nghiệp trở thành chuẩn mực chung, người mới gia nhập tổ chức cũng dần thích nghi với cách làm việc ấy.

“Tôi nhớ một người thầy từng dạy rằng, 80% thành công của doanh nghiệp đến từ văn hóa doanh nghiệp. Hiện nay, mọi người đều nhận thức rất nghiêm túc về vai trò của văn hóa doanh nghiệp”, ông Thịnh chia sẻ.

Nâng tầm văn hóa Petrovietnam

Theo ông Dũng, dù ở khâu đầu, khâu giữa hay khâu cuối của chuỗi giá trị; dù là chuyên gia đầu ngành hay người làm công việc văn thư, mỗi người đều có thể đóng góp vào khát vọng phát triển Petrovietnam bằng trí tuệ, sự chuyên nghiệp và tinh thần nghĩa tình.

Đó cũng là lý do Petrovietnam xác định tái tạo văn hóa phải đi trước, tạo đà cho tái tạo kinh doanh. Sau quá trình triển khai đề án tái tạo văn hóa cùng với sự nỗ lực trong sản xuất kinh doanh, đổi mới sáng tạo và quản trị, giá trị thương hiệu Petrovietnam đã đạt mức 1,4 tỷ USD, cao gấp ba lần so với thời điểm năm 2019.

Trong bối cảnh Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đang được triển khai, ông Dũng cho biết, Petrovietnam đang hoàn thiện những bước cuối cùng để công bố chiến lược nâng tầm văn hóa và quản trị thương hiệu Petrovietnam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, dự kiến trong tháng 11/2026.

"Nâng tầm văn hóa là làm cho văn hóa thấm sâu hơn vào lãnh đạo, quản trị và thực thi nhiệm vụ; chuyển các giá trị văn hóa thành năng lực tổ chức, hiệu quả công việc và lợi thế cạnh tranh", ông Dũng chia sẻ.

Một trong những nội dung Petrovietnam đã hình thành và tiếp tục phát triển là văn hóa quản trị biến động. Trong thời đại số, Petrovietnam cũng phải xây dựng văn hóa số, văn hóa phối hợp và năng lực thích ứng trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh.

Ngoài ra, Petrovietnam sẽ tập trung xây dựng và phát triển một số phương diện khác như: văn hóa nêu gương; văn hóa số; văn hóa phối hợp trong thực thi nhiệm vụ; văn hóa biết ơn; môi trường làm việc minh bạch, hiệu quả, gắn kết và kỷ cương; niềm tự hào của người lao động Petrovietnam.

Theo ông Dũng, đây không phải là những giá trị thay thế cho bốn giá trị cốt lõi. Đây là những phương thức để khát vọng – trí tuệ – chuyên nghiệp – nghĩa tình được thể hiện rõ hơn trong công việc hằng ngày.

Ông Phan Sỹ Linh, Trưởng Phòng Văn hóa doanh nghiệp thuộc Ban Truyền thông và văn hóa doanh nghiệp của Petrovietnam cho biết, Petrovietnam xác định mô hình phối hợp rõ ràng: lấy văn hóa làm gốc, lấy thương hiệu làm diện mạo, dùng truyền thông làm công cụ dẫn dắt và các hoạt động xã hội làm bản sắc nhằm lan tỏa giá trị nghĩa tình.

Nhờ công tác truyền thông đồng hành, văn hóa doanh nghiệp thoát khỏi nguy cơ dừng lại ở các văn bản hay hình thức hẹp để trở nên gần gũi, giúp người lao động sống cùng văn hóa của tổ chức.

Đặc biệt, để các chuẩn mực quản trị đi vào thực chất, Petrovietnam quán triệt nguyên tắc "6 rõ" trong từng cuộc họp và mọi hoạt động điều hành, bao gồm: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ nguồn lực và rõ chỉ tiêu đo lường đánh giá hiệu quả. Nguyên tắc này giúp xác định chính xác trách nhiệm của từng cá nhân, tạo ra thước đo minh bạch cho mọi kế hoạch kinh doanh.