20 năm Công ty mẹ PETROVIETNAM: Bước ngoặt quản trị và sức mạnh tập hợp hệ thống

Kế thừa khát vọng, trí tuệ, bản lĩnh và những năng lực được bồi đắp qua nhiều thế hệ, Công ty mẹ PETROVIETNAM, đã trở thành trung tâm tập hợp, tổ chức và phát huy sức mạnh toàn hệ thống, góp phần đưa Tập đoàn phát triển vượt bậc, trở thành tập đoàn công nghiệp - năng lượng hàng đầu đất nước, có vị thế và uy tín trong khu vực.

Bước ngoặt về mô hình và phương thức quản trị

Khởi nguồn từ mong ước của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc xây dựng những khu công nghiệp dầu khí mạnh cho đất nước, ngày 27/11/1961, Đoàn Thăm dò Dầu lửa số 36 được thành lập, trở thành tổ chức chuyên trách đầu tiên thực hiện nhiệm vụ “tìm dầu để làm giàu cho Tổ quốc”.

Qua từng giai đoạn, tổ chức của ngành dầu khí Việt Nam được điều chỉnh phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước. Từ Đoàn Thăm dò Dầu lửa số 36 đến Tổng cục Dầu mỏ và Khí đốt Việt Nam năm 1975; từ Tổng công ty Dầu mỏ và Khí đốt Việt Nam năm 1990 đến Tổng công ty Dầu khí Việt Nam năm 1995; từ một tổ chức chủ yếu thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí, PETROVIETNAM từng bước mở rộng sang công nghiệp khí, điện, phân bón, chế biến và dịch vụ kỹ thuật.

Mỗi thay đổi về mô hình là một bước trưởng thành về năng lực tổ chức, quản trị và thực hiện sứ mệnh quốc gia. Ngày 29/8/2006, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 198/2006/QĐ-TTg phê duyệt Đề án hình thành Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam và Quyết định số 199/2006/QĐ-TTg thành lập Công ty mẹ - Tập đoàn Dầu khí Việt Nam. Đây là dấu mốc quan trọng, đánh dấu bước chuyển mình của PETROVIETNAM sang mô hình tập đoàn kinh tế nhà nước, phù hợp với quy mô, tầm vóc và yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Đồng thời mở ra một giai đoạn phát triển mới với quy mô lớn hơn, phương thức quản trị hiện đại hơn và khả năng tập hợp nguồn lực mạnh mẽ hơn.

Công ty mẹ PETROVIETNAM đồng thời thực hiện các chức năng đầu tư vốn; tiến hành các hoạt động dầu khí và ký kết hợp đồng dầu khí; trực tiếp sản xuất, kinh doanh; thực hiện quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu phần vốn nhà nước; xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch phối hợp kinh doanh trong toàn Tập đoàn.

Mô hình mới tạo điều kiện để các đơn vị thành viên phát huy tính chủ động, tự chịu trách nhiệm, đồng thời củng cố khả năng tập trung, phân bổ và tối ưu nguồn lực cấp Tập đoàn. Quan trọng hơn, đây là cơ sở để hình thành sức mạnh thống nhất giữa Công ty mẹ với các đơn vị thành viên; giữa mục tiêu sản xuất kinh doanh với nhiệm vụ chính trị; giữa hiệu quả của từng doanh nghiệp với hiệu quả tổng thể của PETROVIETNAM.

PETROVIETNAM hiện hoạt động trên một chuỗi rộng, từ tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí; công nghiệp khí; điện; lọc hóa dầu; hóa chất, phân bón; vận tải, phân phối sản phẩm đến dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao. Các dự án của Tập đoàn thường có quy mô vốn lớn, công nghệ phức tạp, thời gian thực hiện kéo dài và chịu tác động trực tiếp của thị trường năng lượng, địa chính trị, tỷ giá, lãi suất, các yêu cầu về an toàn và môi trường. Chính vì vậy, trong toàn hệ thống PETROVIETNAM, Công ty mẹ, với nòng cốt là Bộ máy Quản lý và Điều hành (QL&ĐH), là đầu mối tham mưu, tổng hợp, điều phối và tổ chức thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng ủy, Hội đồng Thành viên và nhiệm vụ quản trị, điều hành của Tập đoàn. Từ đó, các chủ trương lớn được chuyển hóa thành chiến lược, kế hoạch, dự án, chương trình hành động và nhiệm vụ cụ thể; các nguồn lực về vốn, công nghệ, nhân lực, thị trường được kết nối và phát huy trong toàn hệ thống.

Năm 2018 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong quá trình hoàn thiện mô hình quản trị của PETROVIETNAM, khi Tập đoàn quyết liệt sắp xếp, tinh gọn Bộ máy QL&ĐH theo tinh thần “thực chất, tinh gọn và hiệu quả”. Thực hiện Nghị quyết số 170-NQ/ĐU ngày 28/3/2018 của Đảng ủy Tập đoàn, các ban chuyên môn, văn phòng và phòng trực thuộc được rà soát, hợp nhất theo hướng giảm đầu mối trung gian, khắc phục sự trùng lặp, chồng chéo về chức năng và xác định rõ trách nhiệm chủ trì.

Đến hết tháng 12/2018, số đầu mối ban chuyên môn, văn phòng giảm từ 32 xuống 17; số phòng trực thuộc giảm từ 73 xuống 51; số lãnh đạo ban giảm từ 111 xuống 64. Đợt tinh gọn này không chỉ giảm số lượng đầu mối mà còn tạo chuyển biến về chất lượng quản trị, nâng cao kỷ luật thực thi, tốc độ xử lý công việc và hiệu quả tham mưu, điều hành của Bộ máy QL&ĐH.

Từ sức mạnh thống nhất đến những bước tiến thần tốc

Hiệu quả của mô hình tập đoàn đã tạo nên một sức mạnh tổng thể, giúp PETROVIETNAM tiếp tục trưởng thành toàn diện. Đến nay, Tập đoàn đã xây dựng được hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng đồng bộ, sở hữu tổng tài sản hợp nhất vượt 1,2 triệu tỷ đồng, vốn chủ sở hữu hơn 621 nghìn tỷ đồng và nguồn nhân lực gần 60.000 người.

Những thành tựu trong suốt 65 năm hình thành và phát triển của Tập đoàn được khái quát bằng dấu ấn “5 Nhất”: Doanh nghiệp có quy mô lớn nhất; đóng góp ngân sách nhiều nhất; liên tục đạt lợi nhuận cao nhất; có số lượng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học, công nghệ nhiều nhất; thực hiện trách nhiệm xã hội, đóng góp cho an sinh xã hội cao nhất.

Đồng thời, sức mạnh tổng hợp của PETROVIETNAM được chuyển hóa thành sứ mệnh bảo đảm “5 An”: An ninh năng lượng, an ninh kinh tế, an ninh lương thực, an ninh quốc phòng và an sinh xã hội. Từ cung cấp dầu khí, điện, xăng dầu, phân bón và các sản phẩm thiết yếu; tạo nguồn thu lớn cho ngân sách; góp phần bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển đến thực hiện trách nhiệm với cộng đồng, mỗi kết quả đều mang dấu ấn đóng góp của cả hệ thống.

Đó không phải thành tích của riêng Công ty mẹ PETROVIETNAM hay một đơn vị thành viên nào, mà là kết quả của sự lãnh đạo thống nhất, quản trị đồng bộ, phối hợp chặt chẽ và nỗ lực của toàn thể người lao động PETROVIETNAM.

Ngày 9/4/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 733/QĐ-TTg đổi tên Tập đoàn Dầu khí Việt Nam thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam. Đây là dấu mốc mở ra một chương phát triển mới trên nền tảng 65 năm truyền thống và gần 20 năm hoạt động theo mô hình tập đoàn kinh tế.

Việc định danh Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam đã mở rộng không gian phát triển thành hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng với ba trụ cột: Năng lượng - Công nghiệp - Dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao.

Trong giai đoạn mới, vai trò của Công ty mẹ PETROVIETNAM càng trở nên quan trọng. Mở rộng không gian hoạt động đồng nghĩa với việc PETROVIETNAM phải quản trị danh mục đầu tư lớn hơn, các chuỗi giá trị đa dạng hơn và những rủi ro phức tạp hơn. Công tác tham mưu phải nâng cao năng lực dự báo; quản trị phải hiện đại, minh bạch và dựa trên dữ liệu; phân cấp phải gắn với trách nhiệm giải trình; phối hợp phải thực chất; kỷ luật thực thi phải được duy trì xuyên suốt.

Quan trọng hơn, Công ty mẹ, với nòng cốt là Bộ máy QL&ĐH, phải tiếp tục là trung tâm xây dựng sự thống nhất giữa Đảng ủy, Hội đồng Thành viên và Ban Tổng Giám đốc; giữa Công ty mẹ và các đơn vị thành viên; giữa ba trụ cột chiến lược; giữa mục tiêu tăng trưởng của doanh nghiệp với yêu cầu bảo đảm các lợi ích chiến lược của quốc gia.

20 năm xây dựng và phát triển của Công ty mẹ PETROVIETNAM là một chặng đường đặc biệt trong dòng chảy 65 năm truyền thống. Từ sự tiếp nối giữa các thế hệ, thống nhất trong ý chí và đồng lòng trong hành động, PETROVIETNAM có thêm sức mạnh để giữ lửa di sản, mở rộng không gian phát triển và kiến tạo tương lai công nghiệp - năng lượng quốc gia.