Trên hành trình chinh phục điện gió ngoài khơi (Bài 4): Từ biển Baltic đến tương lai công nghiệp năng lượng Việt Nam

4 trạm biến áp điện gió ngoài khơi Baltica 2 được PTSC M&C hoàn thành và bàn giao để xuất khẩu sang châu Âu đã đánh dấu bước trưởng thành của cơ khí hàng hải Việt Nam trên thị trường quốc tế. Từ thành quả ấy, PTSC đang hướng tới những mục tiêu phát triển cao hơn.

Nâng tầm năng lực, hướng tới tự chủ công nghiệp

Baltica 2 đã đưa năng lực cơ khí hàng hải của PTSC M&C tiến thêm một bước trên thị trường quốc tế. Song để những thành quả ấy tạo sức lan tỏa rộng hơn, bài toán đặt ra là phát triển đồng bộ năng lực công nghệ, nguồn nhân lực và chuỗi cung ứng trong nước, từng bước chuyển lợi thế của một doanh nghiệp đầu tàu thành động lực cho cả ngành công nghiệp năng lượng.

Bởi một công trình năng lượng ngoài khơi có thể được chế tạo, hoàn thiện tại Việt Nam, trong khi nhiều loại thiết bị, vật tư và công nghệ chuyên sâu vẫn phải huy động từ các nhà cung cấp quốc tế. Khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị vì thế phụ thuộc vào năng lực của doanh nghiệp thực hiện dự án, cũng như sự phát triển của hệ thống công nghiệp hỗ trợ trong nước.

Yêu cầu ấy được đặt ra cụ thể trong Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Một trong những định hướng quan trọng của Nghị quyết là phát triển công nghiệp năng lượng, nâng cao trình độ công nghệ, từng bước tự chủ sản xuất thiết bị và hình thành các doanh nghiệp trong nước đủ năng lực tham gia những dự án năng lượng quy mô lớn.

Đối với PTSC, những định hướng ấy mở ra một yêu cầu phát triển mới, trên nền tảng năng lực đã được tích lũy qua nhiều năm. Cùng với việc tiếp tục mở rộng thị trường quốc tế, Tổng công ty cần gia tăng giá trị thực hiện trong các dự án, phát triển những lĩnh vực kỹ thuật có hàm lượng công nghệ cao và tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng công nghiệp năng lượng.

Trong quá trình đó, vai trò của tổ chức Đảng được thể hiện qua việc xác định mục tiêu phát triển dài hạn, lãnh đạo xây dựng chiến lược, phát triển nguồn lực và tạo sự thống nhất trong toàn hệ thống để thực hiện những nhiệm vụ ngày càng lớn.

Xây dựng chuỗi cung ứng từ nền tảng năng lực sẵn có

Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng bộ PTSC lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2025-2030 đã thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn còn tồn tại sau một giai đoạn mở rộng mạnh mẽ hoạt động quốc tế. Những hạn chế ấy đặt ra yêu cầu phát triển có tính căn bản. Khi PTSC đã đủ năng lực tham gia các dự án công trình biển lớn trên thị trường quốc tế, việc nâng cao khả năng cạnh tranh trong giai đoạn tiếp theo phụ thuộc vào trình độ công nghệ, năng lực cung ứng vật tư, thiết bị và dịch vụ chuyên sâu của các doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị.

Từ thực tiễn đó, Đảng bộ PTSC xác định nhiệm vụ tiếp tục nâng cao năng lực tổng thầu EPC/EPCI công trình dầu khí và điện gió ngoài khơi, hướng tới vai trò tiên phong, dẫn dắt thị trường trong nước. Cùng với mở rộng thị trường quốc tế, Tổng công ty định hướng nâng cao năng lực thiết kế, lựa chọn và từng bước làm chủ những công nghệ chủ đạo, phát triển phương thức sản xuất mô-đun theo hướng tiêu chuẩn hóa, đồng thời đầu tư hoàn thiện hạ tầng chế tạo công trình tại Vũng Tàu, Quảng Ngãi và Thanh Hóa.

Với PTSC M&C, định hướng phát triển trong giai đoạn tới đã được xác định rõ: tiếp tục hoàn thiện năng lực tổng thầu EPCI, đồng thời từng bước chuyển sang đảm nhận nhiều hơn những công việc quản lý dự án theo mô hình EPCM. Định hướng phát triển hệ sinh thái nhà thầu phụ vệ tinh cũng được đặt ra, nhằm mở rộng khả năng huy động nguồn lực và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện các dự án lớn.

Đây là hướng phát triển nhằm nâng cao khả năng quản lý tổng thể dự án, điều phối nhiều nhà thầu và tổ chức thực hiện những công trình quy mô lớn. Trên nền tảng năng lực chế tạo, thi công đã tích lũy, PTSC M&C hướng tới đảm nhận những phần việc có giá trị gia tăng cao hơn, đồng thời mở rộng khả năng huy động nguồn lực từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Báo cáo chính trị của Đảng bộ Công ty cũng xác định định hướng tiếp tục tham gia các dự án trạm biến áp ngoài khơi sử dụng công nghệ HVAC, HVDC, phát triển sang lĩnh vực kết cấu móng nổi, tăng cường hợp tác với các đối tác quốc tế và mở rộng mạng lưới nhà thầu phụ tại những thị trường trọng điểm. Những mục tiêu ấy đòi hỏi quá trình đầu tư lâu dài vào công nghệ, năng lực thiết kế, quản trị dự án và đào tạo đội ngũ kỹ thuật chuyên sâu.

Ở phạm vi toàn Tổng công ty, sự phát triển của chuỗi giá trị điện gió ngoài khơi còn được thể hiện qua việc mở rộng hoạt động của các lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật biển. Ngày 13/10/2026, PTSC công bố Chi nhánh Dịch vụ Tàu và Khảo sát PTSC (PTSC Marine G&S) phối hợp với Pacifico Energy khởi động hoạt động khảo sát phục vụ hai dự án điện gió ngoài khơi tại Việt Nam, có tổng công suất dự kiến 1,8 GW. Trong đó, một dự án có công suất dự kiến 500 MW thuộc vùng biển TP HCM và dự án còn lại có công suất dự kiến 1.300 MW tại vùng biển tỉnh Lâm Đồng.

Dù mới ở giai đoạn khảo sát, hoạt động này cho thấy năng lực dịch vụ kỹ thuật biển của PTSC đang tiếp tục được phát huy tại thị trường trong nước, bên cạnh các dự án chế tạo công trình xuất khẩu. Sự tham gia của nhiều lĩnh vực dịch vụ tạo điều kiện để PTSC từng bước hoàn thiện chuỗi giá trị năng lượng ngoài khơi, từ những năng lực sẵn có.

Từ việc nhìn nhận những hạn chế đến xác định các nhiệm vụ phát triển cụ thể, Đảng bộ PTSC và Đảng bộ PTSC M&C đặt trọng tâm vào việc nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Thành quả trên thị trường quốc tế vì thế trở thành nền tảng để Công ty tiếp tục giải quyết những bài toán phát triển, hướng tới năng lực cạnh tranh bền vững hơn.

Mở rộng không gian phát triển công nghiệp năng lượng

Từ những năng lực công nghiệp đã tích lũy, PTSC đang hướng tới một bước phát triển có quy mô lớn hơn: xây dựng các trung tâm công nghiệp năng lượng tái tạo tại Việt Nam, trước hết ưu tiên khu vực Vũng Tàu. Đây cũng là định hướng được xác định trong Báo cáo chính trị Đại hội Đảng bộ Tổng công ty lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2025-2030.

Cùng với đó, Tổng công ty đặt mục tiêu đầu tư hoàn thiện hạ tầng trung tâm công nghiệp tích hợp năng lượng truyền thống và năng lượng tái tạo, phát triển các cơ sở chế tạo, cảng biển và dịch vụ kỹ thuật phục vụ những dự án năng lượng trong nước và quốc tế.

Định hướng này cho thấy PTSC đang hướng tới phát huy những lợi thế đã tích lũy trong lĩnh vực công nghiệp dầu khí để tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển các ngành năng lượng mới. Từ hạ tầng bãi chế tạo, cầu cảng, phương tiện chuyên dụng đến đội ngũ kỹ thuật và hệ thống quản lý dự án, những nguồn lực hiện hữu có thể tiếp tục được khai thác, nâng cấp và kết nối với các hoạt động công nghiệp hỗ trợ, nghiên cứu, đào tạo và logistics.

Định hướng ấy đã có những bước xúc tiến cụ thể. Tháng 9/2025, Sở Công Thương TP HCM đã tiến hành khảo sát, làm việc về đề án xây dựng Trung tâm công nghiệp - dịch vụ năng lượng tái tạo do PTSC đề xuất tại khu vực Rạch Dừa, Vũng Tàu. Tại buổi làm việc, cơ quan quản lý bày tỏ sự ủng hộ về chủ trương, đồng thời đề nghị PTSC tiếp tục hoàn thiện đề án để trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Đây là một bước đi cụ thể trong quá trình nghiên cứu, thúc đẩy hình thành trung tâm công nghiệp năng lượng tại khu vực Vũng Tàu. Để định hướng ấy trở thành hiện thực, cần tiếp tục hoàn thiện các điều kiện về quy hoạch, cơ chế chính sách, hạ tầng, nguồn lực đầu tư và khả năng thu hút những doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng.

Sau khi TP HCM hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, không gian phát triển mới tạo điều kiện tăng cường kết nối giữa các cơ sở công nghiệp năng lượng biển tại Vũng Tàu với hệ thống công nghiệp chế tạo, cảng biển, logistics, nghiên cứu và đào tạo của toàn Thành phố. Đây là những nguồn lực có khả năng bổ trợ cho nhau, góp phần mở rộng dư địa phát triển các ngành công nghiệp có hàm lượng kỹ thuật cao.

Trong bối cảnh đó, định hướng xây dựng trung tâm công nghiệp năng lượng của PTSC có thêm cơ hội gắn kết với chiến lược phát triển công nghiệp và tăng trưởng xanh của TP HCM. Sự kết nối giữa doanh nghiệp đầu tàu với các cơ sở sản xuất, nghiên cứu và dịch vụ trên địa bàn có thể tạo điều kiện phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực cung ứng trong nước và từng bước hình thành những chuỗi giá trị có sức cạnh tranh quốc tế.

Đối với Đảng bộ PTSC, những mục tiêu phát triển ấy đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, đổi mới quản trị, xây dựng đội ngũ cán bộ và nguồn nhân lực kỹ thuật đáp ứng yêu cầu của các lĩnh vực mới. Đồng thời, cần phát huy sự phối hợp giữa các đơn vị thành viên, huy động hiệu quả nguồn lực đầu tư và gắn chiến lược phát triển doanh nghiệp với những định hướng lớn của ngành năng lượng và địa phương.

Từ những công trình điện gió ngoài khơi đã xuất khẩu sang châu Âu, PTSC đang đứng trước những cơ hội và yêu cầu phát triển mới. Nâng cao năng lực tổng thầu, làm chủ công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng và từng bước hình thành các trung tâm công nghiệp năng lượng là những nhiệm vụ đòi hỏi sự chuẩn bị lâu dài, cùng quyết tâm và sự thống nhất trong lãnh đạo, tổ chức thực hiện.

Thành công của Baltica 2 đã chứng minh giá trị của một hướng đi được lựa chọn đúng thời điểm và bền bỉ hiện thực hóa qua nhiều năm. Từ những công trình vươn tới thị trường châu Âu, PTSC đang tiếp tục mở rộng những giới hạn về công nghệ, năng lực tổng thầu và tổ chức chuỗi cung ứng, hướng tới đóng góp ngày càng sâu rộng cho sự phát triển của công nghiệp năng lượng Việt Nam. Đó cũng là hành trình đưa những định hướng chiến lược của Đảng trở thành năng lực thực tế, thành vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trên hành trình chinh phục điện gió ngoài khơi (Bài 1): Khi người dầu khí hướng ra "biển gió"

Trên hành trình chinh phục điện gió ngoài khơi (Bài 2): Vượt qua thử thách

Trên hành trình chinh phục điện gió ngoài khơi (Bài 3): Thành quả của bản lĩnh và sức mạnh đoàn kết