Cuộc gặp Việt - Xô trên thềm lục địa (Kỳ 3): Những người bạn đồng hành

Các tàu nghiên cứu của Liên Xô như Poisk, Iskatel, Gambursev, Malygin và Experiment-2 tham gia thực hiện các chương trình khảo sát từ, trọng lực và địa chấn, góp phần bổ sung dữ liệu về cấu trúc địa chất và tiềm năng dầu khí của các bể trầm tích. Những dữ liệu thu được trên biển, sau khi được xử lý và minh giải, giúp các nhà địa chất nhận diện cấu tạo triển vọng, dự báo khả năng tồn tại của các tầng chứa dầu khí và lựa chọn vị trí khoan thăm dò.

Trên bờ, không khí khẩn trương cũng hiện diện tại các công trường xây dựng căn cứ dầu khí. Nhiều hạng mục được triển khai trong điều kiện phương tiện còn hạn chế, trong khi yêu cầu về kích thước và khối lượng thiết bị vượt xa kinh nghiệm thi công thông thường của các đơn vị trong nước.

Trong năm 1981 và quý đầu năm 1982, các thiết bị khác nhau từ Liên Xô được chuyển tới thành phố Vũng Tàu (nay thuộc TP HCM), bao gồm 111 xe vận tải các loại và thiết bị làm đường, 4 nghìn tấn kim loại cán, hơn 4 nghìn tấn vật liệu bôi trơn, hơn 6 nghìn tấn xi măng, 1.350 tấn ống để lắp cụm cọc móng của giàn khoan cố định trên biển. Ngoài ra còn có tủ lạnh, điều hòa không khí, thiết bị gia dụng để bảo đảm cuộc sống và hoạt động của những chuyên gia đầu tiên của Vietsovpetro.

Tại cảng Vũng Tàu, các kỹ sư xây dựng Việt Nam tiến hành việc tái thiết bến cảng, xây dựng khu vực “số không” (sơ bộ) của bãi xây lắp giàn khoan cố định trên biển, công suất 5 ngàn tấn kết cấu kim loại mỗi năm. Đồng thời, công việc nạo vét cũng được tiến hành. Bộ Hạm đội Liên Xô thực hiện việc cung cấp thiết bị tới Việt Nam thông qua cảng Odessa, trong khi những cụm chi tiết của giàn khoan được sản xuất tại các thành phố Cheliabinsk, Astrakhan, Vyborg và Kerch.

Cũng trong những năm đầu thập niên 1980, lực lượng xây lắp dầu khí Việt Nam từng bước được củng cố. Tháng 9/1983, Xí nghiệp Liên hiệp Xây lắp dầu khí được thành lập, với lực lượng lao động được tập hợp từ nhiều nguồn, trong đó có đông đảo cán bộ, chiến sĩ và nhân viên kỹ thuật của Binh đoàn 318.

Việc huy động các lực lượng này đã mở rộng đáng kể khả năng tổ chức thi công của phía Việt Nam, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo đội ngũ cán bộ, kỹ sư và công nhân kỹ thuật. Ngay từ những ngày đầu thành lập Vietsovpetro, việc chuẩn bị nhân lực được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm, gắn liền với quá trình tiếp nhận công nghệ và tổ chức sản xuất.

Ngày 26/11/1981, Tổng cục Dầu khí quyết định thành lập Ban chuẩn bị cho Vietsovpetro, có nhiệm vụ tuyển chọn, đào tạo và chuẩn bị lực lượng lao động Việt Nam đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, nghiệp vụ và ngoại ngữ. Đến tháng 5/1982, Trường Đào tạo cán bộ, công nhân được thành lập, với nhiệm vụ chuẩn bị nguồn nhân lực cho liên doanh theo kế hoạch phát triển giai đoạn 1981-1985. Công tác tuyển chọn, bồi dưỡng và đưa cán bộ đi đào tạo ở nước ngoài cũng được tổ chức, nhằm từng bước hình thành đội ngũ nhân lực chuyên ngành phục vụ hoạt động dầu khí trên biển.

Ngay trong những năm đầu đi vào hoạt động, các chuyên gia Liên Xô đã trực tiếp hướng dẫn, truyền đạt kinh nghiệm cho đội ngũ cán bộ, kỹ sư và công nhân Việt Nam. Những năm 1981-1982, cán bộ, công nhân Việt Nam mới chiếm khoảng 20% tổng số nhân sự của Liên doanh. Nhiều vị trí quản lý và kỹ thuật chủ chốt do chuyên gia Liên Xô đảm nhiệm. Theo chủ trương của lãnh đạo liên doanh, các chuyên gia Liên Xô được giao trách nhiệm hướng dẫn, kèm cặp cán bộ Việt Nam, giúp họ nhanh chóng tiếp cận công việc và từng bước đảm đương những vị trí có yêu cầu chuyên môn cao.

Tại một số đơn vị như Xí nghiệp Khai thác dầu và Xí nghiệp Tàu thuyền, nhiều kỹ sư công nghệ, cơ khí, hàng hải của Việt Nam bắt đầu công việc ở vị trí công nhân, thợ kỹ thuật để trực tiếp học nghề. Qua quá trình làm việc cùng các đồng nghiệp Liên Xô, họ từng bước nắm vững quy trình vận hành, sử dụng thiết bị và xử lý những yêu cầu kỹ thuật trong thực tế sản xuất. Chỉ sau khoảng 2-3 năm, trình độ tay nghề của đội ngũ công nhân Việt Nam đã nâng cao rõ rệt; một số cán bộ, kỹ sư đủ khả năng tiếp nhận những vị trí trước đó do chuyên gia Liên Xô đảm nhiệm.

Chính trong những năm tháng đầu tiên ấy, sự phối hợp Việt - Xô đã tạo nên một phương thức đào tạo gắn chặt với thực tiễn sản xuất. Kiến thức và kinh nghiệm được truyền đạt ngay tại công trường, trên tàu và trong các bộ phận kỹ thuật, qua từng nhiệm vụ cụ thể. Cùng với những công trình đang dần hình thành, đội ngũ cán bộ, kỹ sư và công nhân dầu khí Việt Nam từng bước trưởng thành, sẵn sàng tham gia các chiến dịch khoan tìm kiếm, thăm dò và phát triển mỏ Bạch Hổ.

(còn tiếp)

Cuộc gặp Việt - Xô trên thềm lục địa (Kỳ 1): Một quyết định giữa bộn bề khó khăn

Cuộc gặp Việt - Xô trên thềm lục địa (Kỳ 2): Sự ra đời của Vietsovpetro