TS Nguyễn Quốc Thập: Nghị quyết 47 của TP Hồ Chí Minh mở thêm cơ hội cho các dự án điện khí LNG

 Nghị quyết số 47/2026/NQ-HĐND (Nghị quyết 47) của HĐND TP Hồ Chí Minh mở rộng đối tượng tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) qua lưới điện kết nối riêng, bổ sung các nhà máy điện sử dụng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và khách hàng sử dụng điện tại khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Từ góc nhìn của Hội Dầu khí Việt Nam, TS Nguyễn Quốc Thập phân tích 5 ý nghĩa của Nghị quyết 47. Theo ông, Nghị quyết 47 không chỉ mở rộng đối tượng tham gia DPPA, mà còn gắn phát triển nguồn điện với nhu cầu đầu tư, sản xuất và tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để chính sách chuyển hóa thành các dự án khả thi, cần có sự phối hợp từ sớm giữa nhà đầu tư nguồn điện, các đơn vị cung cấp LNG, đơn vị phát triển hạ tầng và khách hàng tiêu thụ điện.

Mở cơ hội phát triển điện khí LNG gắn với thu hút đầu tư mới

Theo TS Nguyễn Quốc Thập, việc TP Hồ Chí Minh cho phép các nhà máy điện khí LNG tham gia DPPA thông qua lưới điện kết nối riêng là một bước mở chính sách đáng ghi nhận. Cơ chế này tạo thêm cơ hội để Thành phố hiện thực hóa các dự án điện khí LNG thuộc Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia, đồng thời gắn phát triển nguồn điện với nhu cầu đầu tư, sản xuất và tăng trưởng kinh tế.

Nghị quyết mở ra một phương thức tiếp cận đầu ra cho dự án. Tuy nhiên, để cơ chế này thực sự thúc đẩy các quyết định đầu tư, cần có sự tham gia chủ động và cam kết cụ thể của các nhà đầu tư trong toàn chuỗi.

Tạo điều kiện để các bên cùng giải quyết bài toán của toàn chuỗi

Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam nhận định, chuỗi điện khí LNG bao gồm cung cấp nhiên liệu, kho cảng, tái hóa khí, vận chuyển khí, phát điện, kết nối và tiêu thụ điện. Mỗi khâu có yêu cầu đầu tư và nghĩa vụ hợp đồng riêng, nhưng hiệu quả của từng khâu phụ thuộc chặt chẽ vào các khâu còn lại.

DPPA mở thêm khả năng để các nhà đầu tư trong chuỗi và khách hàng tiêu thụ điện phối hợp giải quyết các vấn đề liên quan trên cơ sở tổng thể toàn chuỗi. Các bên có thể cùng xác định quy mô, tiến độ, phương án sử dụng hạ tầng, cam kết mua bán và phân bổ rủi ro, qua đó tạo cơ sở đồng bộ cho quyết định đầu tư và thu xếp vốn.

Theo đó, giá điện, phương pháp tính và điều chỉnh giá, phương thức thanh toán cùng các biện pháp bảo đảm thực hiện hợp đồng cần được xác lập theo cơ chế thị trường, trên cơ sở thỏa thuận giữa bên mua và bên bán trong khuôn khổ pháp luật. Cam kết dài hạn cần bảo đảm khả năng dự báo chi phí, làm rõ trách nhiệm cung cấp và tiêu thụ điện, đồng thời phản ánh kịp thời biến động giá nhiên liệu và tỷ giá.

Gắn nguồn điện mới với thu hút các nhà đầu tư lớn

TS Nguyễn Quốc Thập cho rằng, giá trị của cơ chế mới còn nằm ở khả năng thu hút các nhà đầu tư có nhu cầu điện lớn, ổn định và dài hạn. Với những dự án này, phương án cung cấp điện có thể được trao đổi ngay từ giai đoạn lựa chọn địa điểm, thiết kế và đánh giá hiệu quả đầu tư.

Nguồn điện có tiến độ cung cấp rõ ràng, cơ chế giá minh bạch và hợp đồng dài hạn trở thành lợi thế của Thành phố trong xúc tiến đầu tư. Ngược lại, cam kết của khách hàng sẽ giúp các dự án điện LNG củng cố phương án đầu ra và khả năng huy động vốn.

DPPA cũng tạo điều kiện xác định, theo dõi và công bố minh bạch nguồn gốc điện sử dụng. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ điện khí LNG với điện tái tạo. Các nhà đầu tư có yêu cầu về điện xanh cần có phương án kết hợp nguồn điện và chứng nhận phù hợp. Việc minh bạch nguồn điện giúp doanh nghiệp lựa chọn nguồn cung đáp ứng yêu cầu sản xuất, môi trường và thị trường của mình.

Nếu được tổ chức hiệu quả, cơ chế này có thể giúp Thành phố thu hút vốn đầu tư, phát triển phụ tải mới và thúc đẩy các dự án nguồn điện, qua đó tạo thêm việc làm, giá trị công nghiệp và nguồn thu ngân sách, đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội của TP Hồ Chí Minh và cả nước.

Phát huy hạ tầng và năng lực của ngành năng lượng

TS Nguyễn Quốc Thập cho rằng, cơ chế mới cũng mở thêm cơ hội cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) và đơn vị thành viên Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) tham gia đầu tư, cung cấp LNG, phát triển dịch vụ kho cảng, tái hóa khí, vận chuyển và cung cấp các dịch vụ kỹ thuật.

Theo TS Nguyễn Quốc Thập, cần ưu tiên khai thác hiệu quả hạ tầng và cơ sở vật chất đã đầu tư, phát triển hạ tầng dùng chung và tăng cường kết nối chuỗi giá trị. Nhà máy điện có thể lựa chọn mua khí hoặc chủ động thu xếp nguồn LNG và thuê dịch vụ hạ tầng theo thỏa thuận. Cách tổ chức phù hợp sẽ góp phần hạn chế đầu tư trùng lặp, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản và cải thiện sức cạnh tranh của toàn chuỗi.

Tạo cơ sở thực tiễn để hoàn thiện và nhân rộng chính sách

Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam nhận định, việc triển khai Nghị quyết 47 có thể cung cấp kinh nghiệm thực tế về hợp đồng dài hạn, phân bổ rủi ro, kết nối riêng, cấp điện dự phòng và phối hợp đầu tư nguồn điện với phụ tải. Những kinh nghiệm này là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện chính sách và xem xét nhân rộng tại các địa bàn có điều kiện phù hợp. Việc mở rộng giao dịch mua bán điện trực tiếp qua lưới điện quốc gia cần được cấp có thẩm quyền xem xét riêng.

Nhà nước cần bảo đảm môi trường pháp lý ổn định, thực hiện chức năng quản lý về quy hoạch, an toàn, môi trường, cạnh tranh và thu thuế đúng, đủ. Các vấn đề về tiếp cận ngoại tệ và bảo đảm chuyển đổi ngoại tệ cần được xác định rõ theo thẩm quyền của Trung ương. Địa phương cần chủ động hỗ trợ thủ tục, đất đai và phối hợp phát triển hạ tầng, tạo điều kiện để doanh nghiệp tự thỏa thuận, tự quyết định và chịu trách nhiệm.

Từ góc nhìn của Hội Dầu khí Việt Nam, TS Nguyễn Quốc Thập cho rằng, Nghị quyết 47 là cơ hội để đổi mới cách tổ chức phát triển điện khí LNG, kết nối các chủ thể ngay từ đầu, gắn nguồn điện với đầu tư mới và chuyển những định hướng quy hoạch thành các chuỗi dự án có khả năng triển khai thực tế.