Điểm sáng công nghiệp, an ninh năng lượng quốc gia tại Quảng Ngãi

Góp phần bình ổn thị trường

Thị trường năng lượng thế giới đang chịu ảnh hưởng nặng nề trước những diễn biến phức tạp của xung đột tại Trung Đông. Với Việt Nam, việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội. Điều này không chỉ yêu cầu đảm bảo đủ nguồn cung mà còn phải bao gồm khả năng ứng phó với các cú sốc từ bên ngoài như gián đoạn chuỗi cung ứng, biến động giá dầu hay bất ổn địa chính trị… Chính vì vậy, việc phát triển năng lực sản xuất năng lượng trong nước đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Đến nay, Việt Nam đã tự chủ được khoảng 70% nhu cầu xăng dầu trong nước, với NMLD Dung Quất và NMLD Nghi Sơn đóng vai trò chủ lực. Trong đó, NMLD Dung Quất có công suất thiết kế 6,5 triệu tấn dầu thô/năm, nếu vận hành ổn định ở mức 100% công suất có thể chế biến từ 6,2 - 6,3 triệu tấn sản phẩm các loại. Qua đó, góp phần tự chủ hơn 30% nguồn cung cho thị trường nội địa và trở thành công cụ điều tiết thị trường hiệu quả của Chính phủ.

Năm 2022, thị trường năng lượng biến động mạnh do xung đột giữa Nga - Ukraine, giá xăng dầu Việt Nam đã “đạt đỉnh”, với xăng RON95-III tăng lên 32.870 đồng/lít và xăng E5 RON92 ở mức 31.217 đồng/lít. Trước những biến động đó, nhiều doanh nghiệp đã hạn chế nhập khẩu dầu thô do e ngại rủi ro thua lỗ. Ngược lại, NMLD Dung Quất dưới sự quản lý, vận hành của Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) - đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã chủ động tăng công suất vận hành nhà máy lên mức 112%. Cùng với đó, với việc đẩy nhanh tốc độ xuất hàng, bổ sung nguồn cung, BSR đã góp phần giúp ổn định nguồn cung, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Hiện nay, khi xung đột tại các nước Trung Đông nổ ra, thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục biến động. BSR đã chủ động kích hoạt hàng loạt kịch bản để đảm bảo NMLD Dung Quất vận hành ổn định, hiệu quả và đặc biệt là tích cực cung ứng xăng dầu cho thị trường trong nước. Ngay từ đầu năm, BSR đã đón đầu thị trường khi chủ động mở rộng mức tồn kho, đa dạng hóa nguồn nguyên liệu. Đơn vị cũng chủ động tăng cường nhập khẩu các loại dầu thô từ nhiều quốc gia với khoảng 3 triệu thùng dầu đã được ký hợp đồng đặt mua trong giai đoạn tháng 3 đến tháng 5. Đồng thời, BSR cũng tăng cường tìm kiếm mua hàng bổ sung và kiến nghị các cấp xem xét ưu tiên doanh nghiệp được mua tối đa dầu thô và condensate khai thác trong nước. Điều này góp phần tránh các rủi ro trong giai đoạn sau tháng 5.

Hiện nay, BSR đang quản lý, vận hành NMLD Dung Quất ở công suất bình quân quy đổi từ 124 - 125% so với thiết kế. Việc này giúp gia tăng lượng sản phẩm cung ứng cho thị trường nội địa, góp phần quan trọng trong đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Và không chỉ đóng góp tích cực cho nền kinh tế quốc gia, NMLD Dung Quất còn là động lực tăng trưởng quan trọng của tỉnh Quảng Ngãi.

Trụ cột kinh tế Quảng Ngãi

Sau khi thống nhất vào ngày 24/3/1975, tỉnh Quảng Ngãi chủ yếu phát triển dựa vào các hoạt động nông nghiệp và từng bước thu hút đầu tư để phát triển các ngành công nghiệp tại địa phương. Từ năm 1989, Quảng Ngãi ghi nhận giá trị sản xuất công nghiệp đạt khoảng 601 tỷ đồng. Đến năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh đã tăng hơn 307 lần, từ 601 tỷ đồng lên hơn 185 nghìn tỷ đồng. Tính đến hết năm 2025, quy mô nền kinh tế của Quảng Ngãi ước đạt gần 189 nghìn tỷ đồng, đứng thứ 23 trong số 34 tỉnh/thành phố trên cả nước. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ chiếm tới 70,3% GRDP.

Chỉ riêng giai đoạn 2021-2025, tỷ trọng công nghiệp - xây dựng trong GRDP của tỉnh Quảng Ngãi có sự chuyển biến đáng kể. Năm 2020, công nghiệp - xây dựng chiếm 34,7% (công nghiệp chiếm 26,1%), đến năm 2025 đã tăng lên 40,7% (công nghiệp chiếm 34,0%). Nổi bật nhất là sự phát triển mạnh mẽ của Khu kinh tế Dung Quất với các lĩnh vực trụ cột như lọc hóa dầu, luyện kim, năng lượng và công nghiệp nặng… Có thể nói, NMLD Dung Quất với ngành lọc hóa dầu là một trong những trụ cột cốt lõi trong tăng trưởng và phát triển kinh tế của tỉnh Quảng Ngãi, với tỷ trọng công nghiệp chiếm hơn 36% vào năm 2025.

Từ khi đi vào vận hành, cho ra dòng sản phẩm thương mại đến nay, BSR đã sản xuất hơn 105 triệu tấn sản phẩm các loại. Lũy kế tổng doanh thu đạt hơn 1,84 triệu tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế hơn 56 nghìn tỷ đồng; đóng góp cho ngân sách nhà nước hơn 248,5 nghìn tỷ đồng (tương đương 9,4 tỷ USD, gấp khoảng 3 lần vốn đầu tư xây dựng nhà máy). Tính riêng năm 2025, BSR sản xuất hơn 7,9 triệu tấn sản phẩm; tổng doanh thu đạt trên 142 nghìn tỷ đồng; lợi nhuận trước thuế hơn 5,4 nghìn tỷ đồng và nộp ngân sách nhà nước khoảng 14,3 nghìn tỷ đồng.

Trong thời điểm thị trường năng lượng thế giới có nhiều biến động, BSR đã tích cực đẩy mạnh hoạt động của NMLD Dung Quất lên công suất cao và tăng cường cung ứng nguồn xăng dầu cho thị trường nội địa, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Mặt khác, với những chiến lược đón đầu thị trường, lợi nhuận trong quý I/2026 của BSR được dự đoán sẽ có những đột phá nhờ khoảng cách giá giữa sản phẩm và giá dầu thô (crack spread). Điều này góp phần thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh và gia tăng đóng góp cho ngân sách nhà nước.

Việc NMLD Dung Quất duy trì vận hành ở công suất cao không chỉ giúp bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước, mà còn cho thấy năng lực chủ động, thích ứng của doanh nghiệp trong mọi kịch bản. Từ một công trình công nghiệp trọng điểm, NMLD Dung Quất ngày nay đã trở thành công cụ điều tiết hiệu quả của nền kinh tế, đồng thời là trụ cột tăng trưởng của Quảng Ngãi - nơi đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ công nghiệp quốc gia.