Bài 1: Từ “chạy đúng thiết kế” đến khát vọng vượt giới hạn
 |
 |
  |
 |
Nhớ lại những ngày đầu tiếp quản nhà máy năm 2004, ông Nguyễn Văn Nhung - Phó Giám đốc Nhà máy đạm Phú Mỹ chia sẻ, đội ngũ kỹ sư khi ấy gần như chỉ đặt một mục tiêu duy nhất: Làm chủ công nghệ để giữ nhà máy vận hành an toàn, ổn định, liên tục ở mức công suất thiết kế 1.350 tấn NH₃ và 2.200 tấn Urea mỗi ngày.
Trong bối cảnh một nhà máy hiện đại, công nghệ phức tạp vừa được tiếp nhận, chỉ riêng việc “chạy đúng thiết kế” đã là một thử thách lớn. Khi đó, chưa ai vội nghĩ đến việc sẽ có ngày nhà máy vận hành vượt xa con số ban đầu. Bởi với một nhà máy Amoniac/Urea, công suất thiết kế không chỉ là mốc sản lượng, mà còn là ranh giới được tính toán trên nhiều điều kiện kỹ thuật: áp suất, nhiệt độ, vật liệu, khả năng trao đổi nhiệt, độ ổn định của dòng khí công nghệ, mức tiêu hao năng lượng, nguy cơ ăn mòn, độ rung thiết bị…
Nhưng nhà máy cũng như con người, không thể được hiểu hết chỉ qua hồ sơ ban đầu. Càng vận hành lâu, đi qua nhiều chu kỳ sản xuất, bảo dưỡng và xử lý tình huống bất thường, đội ngũ kỹ sư càng hiểu rõ hơn “tính nết” của từng thiết bị, từng cụm công nghệ, từng đoạn dây chuyền. Có những điều bản vẽ không nói hết. Có những khoảng dự phòng không tự hiện ra nếu người vận hành không đủ kiên nhẫn để quan sát, tính toán và kiểm chứng qua thực tế.
 Sau hơn 10 năm gắn bó với nhà máy, đội ngũ kỹ sư Nhà máy bắt đầu nhìn thấy trong hệ thống vẫn còn những “margin” - những khoảng dự phòng có thể khai thác để vận hành ở mức tải cao hơn. Đó là bước chuyển quan trọng: từ vận hành theo những gì đã được thiết kế sẵn sang chủ động tối ưu hóa hệ thống, từng bước nâng công suất nhà máy. Khi nhu cầu thị trường đối với NH₃ và Urea tăng lên, đồng thời dây chuyền NPK chuẩn bị đi vào vận hành, yêu cầu nâng công suất trở nên cấp thiết hơn. Nhà máy cần thêm nguồn NH₃, cần sử dụng hiệu quả hơn lượng CO₂ trong khí nguyên liệu và cần tạo ra nguồn cung Urea ổn định, hợp lý hơn cho sản xuất. Trên cơ sở đó, năm 2015, Nhà máy đạm Phú Mỹ phối hợp với nhà thầu Technip Italia và nhà bản quyền Haldor Topsoe triển khai dự án nâng công suất xưởng NH₃. Một số thiết bị mới và hạng mục then chốt được lắp đặt, nâng cấp, giúp công suất NH₃ tăng thêm 20%, từ mức thiết kế 1.350 tấn/ngày lên 1.620 tấn/ngày. Trong quá trình chạy nghiệm thu, công suất ổn định thực tế đạt 1.634 tấn/ngày. Khi nguồn CO₂ và NH₃ không còn là “nút thắt”, xưởng Urea có điều kiện để đi xa hơn giới hạn thiết kế ban đầu. Tuy nhiên, tăng tải không đơn giản là có thêm nguyên liệu rồi nâng công suất. Đội ngũ vận hành phải rà soát lại tài liệu của nhà bản quyền, các lý thuyết về phản ứng tạo Urea, cân bằng nhiệt động của hệ thống và toàn bộ dữ liệu vận hành thực tế được tích lũy qua nhiều năm.
Trong báo cáo kỹ thuật, điểm nghẽn công nghệ, thiết bị thường được gọi bằng những thuật ngữ chuyên môn. Nhưng ở hiện trường, nó xuất hiện rất cụ thể: một van điều khiển đã mở gần hết biên độ hiệu quả; một xu hướng ăn mòn cần theo dõi sát; một hệ thống làm mát bộc lộ giới hạn trong điều kiện khí hậu bất thường; một máy nén khí có độ rung tăng theo tốc độ vòng quay; hoặc một thông số nhỏ lặp đi lặp lại đủ lâu để cả ê kíp phải đặt dấu hỏi. Đội ngũ nhà máy không thể chỉ “đẩy” công suất lên bằng một mệnh lệnh vận hành, mà phải lần lượt nhận diện, đánh giá và xử lý từng giới hạn.
|
