Nhà máy điện Sông Hậu 1

1. Tổng quan công trình

Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu 1 thuộc Trung tâm Điện lực Sông Hậu, là công trình năng lượng quy mô lớn của PETROVIETNAM tại Đồng bằng sông Cửu Long. Nhà máy gồm hai tổ máy, mỗi tổ có công suất 600 MW, tổng công suất lắp đặt 1.200 MW. Đưa vào vận hành thương mại từ năm 2022, công trình tăng cường nguồn điện tại chỗ cho Tây Nam Bộ và đóng góp vào cân đối cung cầu của hệ thống điện quốc gia.

Nhà máy sử dụng lò hơi than phun với thông số siêu tới hạn, kết hợp tua-bin và máy phát điện. Dây chuyền có công nghệ vòi đốt giảm phát thải NOx; sản lượng điện theo thiết kế khi vận hành ổn định khoảng 7,8 tỷ kWh mỗi năm

Chủ đầu tư: Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM). Dự án là minh chứng cho sự trưởng thành vượt bậc khi các doanh nghiệp nội địa tự đảm nhận vai trò tổng thầu cho một siêu công trình năng lượng. Quy mô đầu tư & Diện tích: Tổng mức đầu tư hơn 43.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 2 tỷ USD), xây dựng trên diện tích khoảng 115 ha. Quy mô công suất: 1.200 MW gồm 2 tổ máy (2 x 600 MW).

• Mốc thời gian: Khởi công tháng 5/2015. Trải qua nhiều thách thức về cơ chế tài chính và đại dịch COVID-19, nhà máy chính thức đi vào vận hành thương mại đồng bộ từ ngày 06/05/2022 và khánh thành vào tháng 7/2022.

2. Nguồn Nhiên liệu (Thượng nguồn & Midstream)

Khác với các nhà máy điện than miền Bắc sử dụng than nội địa TKV, Sông Hậu 1 được thiết kế tối ưu hóa cho phân khúc than nhập khẩu. Nguồn than: Sử dụng nguồn than á bitum/bitum có nhiệt trị cao, hàm lượng tro và lưu huỳnh thấp, chủ yếu được nhập khẩu thương mại từ các thị trường quốc tế lớn như Indonesia và Australia. Lượng tiêu thụ định mức khoảng 3 triệu tấn than/năm.

• Hạ tầng tiếp nhận (Logistics): Khí/than được trung chuyển bằng tàu chuyên dụng trọng tải lớn đường biển, đi qua luồng cho tàu biển trọng tải lớn vào sông Hậu, cập cảng nhập than chuyên dụng nội bộ của nhà máy. Hệ thống máy bốc dỡ và băng tải kín vận chuyển than trực tiếp thẳng vào kho chứa, ngăn ngừa bụi phát tán ra môi trường xung quanh.

3. Công nghệ và vai trò xử lý kỹ thuật

Sông Hậu 1 được vinh danh là một trong những nhà máy điện vận hành hiệu quả hàng đầu nhờ áp dụng các tiêu chuẩn công nghệ tiên tiến thế giới: Công nghệ thông số siêu tới hạn (Supercritical): Áp dụng công nghệ lò hơi kiểu lò than phun thông số siêu tới hạn, tổ máy trực lưu, đốt trực tiếp với một lần quá nhiệt trung gian. Công nghệ siêu tới hạn giúp lò hơi hoạt động ở áp suất và nhiệt độ cực cao, nâng hiệu suất toàn trình của nhà máy tăng thêm 2-3% so với các lò cận tới hạn, từ đó giảm đáng kể lượng tiêu hao than và giảm phát thải khí nhà kính trên mỗi đơn vị điện năng sản xuất. Hệ thống vòi đốt giảm NOx sinh ra: Thiết kế buồng đốt đặc biệt khống chế lượng oxy dư, kết hợp công nghệ vòi đốt giảm phát thải giúp triệt tiêu khí NOx độc hại ngay từ quá trình cháy bên trong lò. Quy trình xử lý khói thải chuẩn quốc tế:

• • Khử bụi tĩnh điện (ESP): Đạt hiệu suất lọc bụi khô khói thải lên đến >99%.
  • Khử lưu huỳnh bằng nước biển (FGD): Tận dụng độ kiềm tự nhiên của nước biển sông Hậu để hấp thụ và loại bỏ khí SO₂, giảm thiểu chi phí hóa chất vận hành và thân thiện với môi trường.

4. Sản phẩm và sự kết nối chuỗi hạ nguồn

• Sản lượng điện thương phẩm: Khi vận hành ổn định theo thiết kế, nhà máy cung cấp khoảng 7,8 tỷ kWh điện/năm (điện năng thương phẩm đạt khoảng 7,3 tỷ kWh/năm).
• Kỷ lục vận hành: Thực tế vận hành cho thấy hệ số tin cậy rất cao. Nhà máy từng xác lập kỷ lục phát điện đạt 27,488 triệu kWh/ngày, mang lại doanh thu gần 50 tỷ đồng chỉ trong một ngày, chứng minh khả năng huy động công suất tối đa cực tốt trong các giai đoạn hệ thống căng thẳng phụ tải.
• Hạ tầng truyền tải giải tỏa: Điện năng từ trạm biến áp tăng áp của nhà máy được đấu nối trực tiếp vào Sân phân phối 500kV Trung tâm Điện lực Sông Hậu, truyền tải công suất lớn hòa vào trục xương sống lưới điện 500kV quốc gia, cấp điện trực tiếp cho khu vực Tây Nam Bộ và trung tâm kinh tế TP.HCM.

5. Ý nghĩa Kinh tế - Xã hội

Sự hoàn thành của Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu 1 mang lại những giá trị mang tính chiến lược sâu sắc: Khắc phục thế "lệ thuộc" truyền tải Nam - Bắc: Miền Tây Nam Bộ trước đây phần lớn phải nhận điện nhận ngược từ hệ thống truyền tải đường dài. Sông Hậu 1 cùng với cụm điện Duyên Hải tạo thành "vành đai công suất nền" vững chắc tại chỗ, tăng tính độc lập, tự chủ và ổn định điện áp cho toàn bộ các hoạt động sản xuất, nuôi trồng thủy hải sản công nghiệp tại vùng ĐBSCL.

• Đột phá ngân sách địa phương: Hằng năm, nhà máy đóng góp vào ngân sách Nhà nước (chủ yếu là tỉnh Hậu Giang) nguồn thu gần 1.000 tỷ đồng (năm 2024 đạt khoảng 924 tỷ đồng), thúc đẩy đưa Hậu Giang chuyển dịch mạnh mẽ từ một tỉnh thuần nông sang công nghiệp.
• Khẳng định nội lực kỹ thuật quốc gia: Thành công vượt khó của siêu dự án Sông Hậu 1 khẳng định bản lĩnh của các kỹ sư Việt Nam trong việc quản lý, giám sát và vận hành các nhà máy điện có độ phức tạp công nghệ hàng đầu thế giới.