Kiến tạo động lực tăng trưởng mới cho Petrovietnam

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số đang được đặt ra như một yêu cầu chiến lược đối với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh các động lực truyền thống như xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng, cần có sự đóng góp mạnh mẽ từ các tập đoàn kinh tế nhà nước chủ lực, đặc biệt là Petrovietnam - doanh nghiệp đang giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển công nghiệp nền tảng và tạo nguồn thu cho ngân sách quốc gia.

Petrovietnam không chỉ đơn thuần là một doanh nghiệp khai thác dầu khí. Tập đoàn đã phát triển thành một hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng tương đối hoàn chỉnh, bao gồm thăm dò khai thác dầu khí, công nghiệp khí, lọc hóa dầu, điện năng, dịch vụ kỹ thuật dầu khí và gần đây là các lĩnh vực năng lượng mới. Với quy mô tài sản lớn, doanh thu hằng năm chiếm tỷ trọng đáng kể trong GDP và nguồn đóng góp ngân sách thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, mọi bước phát triển của Petrovietnam đều có tác động lan tỏa tới nhiều ngành kinh tế khác.

Trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới tốc độ tăng trưởng cao hơn, vai trò đầu tiên của Petrovietnam chính là bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định cho sản xuất và đời sống. Thực tế cho thấy, tăng trưởng kinh tế và tăng trưởng nhu cầu năng lượng luôn có mối quan hệ chặt chẽ. Khi các nguồn thủy điện lớn đã gần khai thác hết tiềm năng, nhiều nhà máy nhiệt điện than đối mặt với áp lực về môi trường và nguồn nhiên liệu, khí tự nhiên cùng các dạng năng lượng mới đang trở thành lựa chọn quan trọng cho giai đoạn chuyển tiếp. Đây chính là lĩnh vực mà Petrovietnam có lợi thế và năng lực vượt trội.

Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như chuỗi khí - điện Lô B - Ô Môn hay các công trình hạ tầng LNG không chỉ giúp bổ sung nguồn năng lượng cho nền kinh tế mà còn tạo động lực cho tăng trưởng đầu tư, phát triển công nghiệp phụ trợ và thu hút nguồn vốn xã hội. Mỗi dự án dầu khí quy mô lớn thường kéo theo sự tham gia của hàng trăm doanh nghiệp trong các lĩnh vực xây lắp, cơ khí, vận tải, tài chính và dịch vụ kỹ thuật, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa rộng khắp.

Một khía cạnh khác không thể bỏ qua là vai trò của Petrovietnam trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh do xung đột địa chính trị, cạnh tranh chiến lược và quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu, việc chủ động nguồn cung trong nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. An ninh năng lượng không chỉ là câu chuyện đủ điện hay đủ nhiên liệu, mà còn là điều kiện tiên quyết để duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ở góc độ này, Petrovietnam đang thể hiện vai trò tiên phong với bước chuyển mình sang các lĩnh vực mới như LNG, điện khí, hydrogen và năng lượng tái tạo... Việc tham gia sớm vào các lĩnh vực này không chỉ giúp đa dạng hóa hoạt động mà còn tạo điều kiện để tập đoàn đóng vai trò dẫn dắt trong việc hình thành các mô hình tích hợp đa năng lượng. Kết luận số 76-KL/TW ngày 24/4/2024 của Bộ Chính trị về tình hình thực hiện Nghị quyết số 41; Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045…; hay quyết định đổi tên thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam đã mở ra không gian mới cho tập đoàn tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực như điện gió ngoài khơi, sản xuất hydrogen xanh, thu hồi và lưu trữ carbon (CCS/CCUS), cũng như phát triển các chuỗi giá trị năng lượng biển. Đây không chỉ là yêu cầu thích ứng với xu thế toàn cầu mà còn là cơ hội để hình thành những động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế trong tương lai.

Theo TS Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, trong giai đoạn 2026-2030, Petrovietnam cần được nhìn nhận là “lực lượng đồng hành kiến quốc”. Điều này có nghĩa là Tập đoàn cần khẳng định vai trò nhiều hơn nữa trong việc chủ động tham gia xây dựng, hoàn thiện chính sách, thể chế.

“Việc nâng cao chất lượng thể chế trong lĩnh vực năng lượng và công nghiệp nền tảng sẽ giúp giải phóng nguồn lực còn vướng điểm nghẽn. Petrovietnam, với kinh nghiệm quản trị quốc tế, có trách nhiệm dẫn dắt các doanh nghiệp Việt Nam khác cùng bắt nhịp xu thế số hóa và xanh hóa”, TS Võ Trí Thành nói.

Cùng chia sẻ quan điểm này, TS Lê Xuân Nghĩa, Viện trưởng Viện Tư vấn phát triển, cho rằng: Với doanh thu chiếm khoảng 9-10% GDP, tăng trưởng của Petrovietnam có ý nghĩa quyết định tới mục tiêu tăng trưởng cao của nền kinh tế. Do đó, ông chỉ ra, nhân lực và nhân tài chính là tài nguyên quý giá nhất để Petrovietnam làm chủ công nghệ và bứt phá, tạo điểm tựa vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của quốc gia.

Tuy nhiên, để Petrovietnam phát huy đầy đủ vai trò của mình, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng trao quyền chủ động hơn cho doanh nghiệp trong đầu tư, quản trị và triển khai các dự án chiến lược. Đặc điểm của ngành dầu khí là chu kỳ đầu tư dài, rủi ro cao và đòi hỏi quyết định nhanh. Nếu các nút thắt về thủ tục, cơ chế tài chính và đầu tư không được tháo gỡ kịp thời, nhiều cơ hội phát triển có thể bị bỏ lỡ.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam đòi hỏi sự cộng hưởng của nhiều động lực mới và cũ. Trong bức tranh đó, Petrovietnam không chỉ là một doanh nghiệp nhà nước lớn mà còn là một trụ cột của an ninh năng lượng, một đầu tàu công nghiệp và một lực lượng quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh. Khai thác hiệu quả tiềm năng của Petrovietnam đồng nghĩa với việc tạo thêm một động lực mạnh mẽ để nền kinh tế bứt phá, nâng cao sức chống chịu trước biến động bên ngoài và hướng tới tăng trưởng nhanh nhưng vẫn bảo đảm tính bền vững trong dài hạn.