HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC VÀ PHÁT TRIỂN MỎ SƯ TỬ TRẮNG
1. Tổng quan Vị trí và Trữ lượng Mỏ
- Vị trí địa lý: Mỏ nằm ở vùng biển ngoài khơi thềm lục địa phía Nam Việt Nam, cách bờ biển Vũng Tàu khoảng 135 km (cách đất liền khoảng 190 km).
- Hoạt động khai thác và phát triển mỏ Sư Tử Trắng (thuộc Lô 15-1, bồn trũng Cửu Long) do Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) đơn vị thành viên của PETROVIETNAM thông qua liên doanh Cửu Long JOC
- Đặc điểm mỏ: Đây là mỏ Khí - Condensate (khí thiên nhiên giàu hàm lượng xăng tự nhiên) được phát hiện vào năm 2003.
- Trữ lượng tiềm năng: Ước tính trữ lượng tại chỗ (mức 2P) đạt khoảng 3,17 tỷ bộ khối khí và hơn 435 triệu thùng condensate. Đây được đánh giá là một trong những vùng có tiềm năng cao nhất về trữ lượng dầu khí tại thềm lục địa Việt Nam.
2. Các Giai Đoạn Phát Triển Mỏ thực tế
CLJOC triển khai phương án phát triển mỏ Sư Tử Trắng theo chiến lược phân kỳ từng bước nhằm tối ưu hóa hiệu quả kỹ thuật và thương mại:
Giai đoạn mở đầu (2012 - 2016): Đón dòng khí đầu tiên vào năm 2012 qua giàn đầu giếng WHP-C.
Giai đoạn 1 (Vận hành năm 2017): Lắp đặt thành công giàn nén khí ST-PIP kết nối liên hoàn, nâng sản lượng khai thác đạt 2,77 triệu m³ khí/ngày và 9.000 thùng condensate/ngày. Tổng mức đầu tư giai đoạn này đạt hơn 380 triệu USD
Giai đoạn 2A (Vận hành năm 2021): Khoan bổ sung các giếng khai thác ngầm dưới biển, đưa dòng khí thương mại vào bờ vượt tiến độ kế hoạch 16 ngày bất chấp đại dịch COVID-19.
Giai đoạn 2B (Dấu mốc lịch sử 2025 - 2026): Siêu dự án có tổng mức đầu tư lớn (~1,3 tỷ USD). Khối cơ khí trong nước (PTSC M&C) tự thực hiện trọn gói tổng thầu EPCIC chế tạo giàn. Dự án vừa xác lập kỷ lục lớn khi chính thức đón dòng khí đầu tiên (First Gas) từ giếng ST-9P vào ngày 29/06/2026, đạt mốc sớm hơn kế hoạch và cho sản lượng ban đầu vượt xa dự kiến (hơn 30 triệu bộ khối khí/ngày).
3. Thách Thức Công Nghệ Và Giải Pháp Xử Lý Kỹ Thuật
Hoạt động khai thác mỏ Sư Tử Trắng đối mặt với những bài toán địa chất khó khăn bậc nhất ngành dầu khí biển:
- Môi trường áp suất cao - Nhiệt độ cao (HPHT): Các giếng khoan được thi công sâu dưới lòng đất biển có sự chênh lệch áp suất cực kỳ lớn. Giai đoạn khoan 2B từng ghi nhận sự cố mất dung dịch khoan hoàn toàn (total loss), đòi hỏi công nghệ kiểm soát áp suất vỉa tối tân của thế giới.
- Công nghệ bơm ép khí tuần hoàn (Gas Cycling): Để ngăn chặn hiện tượng condensate bị ngưng tụ ngay trong lòng vỉa chứa do tụt giảm áp suất (gây kẹt và tổn thất tài nguyên), nhà máy áp dụng công nghệ tách ly condensate trên giàn rồi dùng máy nén áp suất cao bơm ngược khí khô xuống lại lòng vỉa nhằm duy trì áp suất tối ưu, đẩy tối đa lượng condensate lên bề mặt.
4. Kết Nối Hạ Nguồn Và Chuỗi Giá Trị
Dòng khí khai thác thương phẩm từ mỏ Sư Tử Trắng được khơi thông vào bờ thông qua hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ:
- Kết nối qua đường ống Nam Côn Sơn 2 (Midstream): Khí thô được đưa vào hệ thống đường ống dẫn khí Nam Côn Sơn 2 để trung chuyển về Nhà máy xử lý khí Dinh Cố và kho cảng Thị Vải.
- Cấp nhiên liệu cho chuỗi Điện - Khí phía Nam: Cung cấp nguồn khí khô sạch dồi dào, ổn định nhiệt trị làm nhiên liệu chạy nền cho các nhà máy điện khu vực Phú Mỹ, Nhơn Trạch và làm nguyên liệu cho chuỗi sản xuất đạm.
- Trích ly Condensate thương mại đắt giá: Lượng condensate thu hồi từ mỏ được xuất bán cho các đơn vị pha chế xăng dầu hoặc làm dung môi công nghiệp hóa dầu cao cấp trong nước.
5. Ý nghĩa Kinh tế - Xã hội
- Bù đắp sản lượng khí sụt giảm: Trong bối cảnh các mỏ cũ khu vực Đông Nam Bộ đang bước vào giai đoạn suy kiệt tự nhiên, sự xuất hiện dòng khí mới ổn định từ giai đoạn 2B của Sư Tử Trắng giúp giải tỏa cơn khát nhiên liệu cho các hộ tiêu thụ công nghiệp.
- Đảm bảo vững chắc an ninh năng lượng quốc gia: Đóng góp hàng tỷ m³ khí tiêu chuẩn mỗi năm, trực tiếp duy trì dòng điện ổn định cho trung tâm kinh tế phía Nam.
- Thu xếp vốn xã hội hóa kiểu mẫu: PVEP cùng các nhà băng tư nhân lớn trong nước (Techcombank) đã tự thu xếp thành công hợp đồng tín dụng trị giá 331 triệu USD cho dự án mà không cần dựa vào ngân sách công, mở ra cơ chế liên kết vốn công - tư hiệu quả cho các công trình năng lượng quốc gia.