Trần Thế Hùng: Hành trình người kỹ sư bền bỉ tìm lời giải từ lòng giếng

Trưởng thành từ những bài toán khó

Những năm cuối cấp III tại Trường THPT chuyên Quốc Học Huế, Trần Thế Hùng đã dành sự quan tâm đặc biệt đối với dầu khí. Thời điểm ấy, dự án Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đang được triển khai xây dựng tại Quảng Ngãi. Những thông tin về một ngành công nghiệp mới mẻ, hiện đại đã khơi dậy trong chàng trai xứ Huế niềm đam mê đối với lĩnh vực lọc hóa dầu.

Bước chân vào Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng, anh lựa chọn chuyên ngành lọc hóa dầu. Đến học kỳ II năm thứ nhất, anh trúng tuyển chương trình du học tại Liên bang Nga theo Hiệp định Chính phủ. Giai đoạn 1997-2003, anh được đào tạo chuyên ngành công nghệ khai thác dầu khí. Sau khi tốt nghiệp và trở về nước, anh bắt đầu sự nghiệp tại Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP), đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM).

Từ một kỹ sư khai thác dầu khí, anh lần lượt đảm nhận công việc kỹ sư dự án, trước khi chuyển sang lĩnh vực hoàn thiện giếng. Quá trình làm việc ở nhiều vị trí giúp anh tích lũy kiến thức liên ngành, có cơ hội trao đổi với các chuyên gia giàu kinh nghiệm và từng bước hình thành tư duy xử lý vấn đề từ nhiều góc độ.

Hiện nay, anh Trần Thế Hùng là Giám sát hoàn thiện giếng, Phòng Khoan, Chi nhánh Điều hành Dầu khí Trong nước (PVEP-POC). Phía sau chức danh chuyên môn ấy là hành trình dài gắn bó với những giếng khoan, những chuyến công tác ngoài khơi và áp lực đưa ra quyết định chính xác trong môi trường luôn đặt yêu cầu an toàn lên hàng đầu.

Anh tham gia dự án phát triển mỏ Đại Hùng từ năm 2006. Đây là mỏ thuộc khu vực nước sâu, xa bờ, có cấu tạo địa chất phức tạp và sử dụng hệ thống công nghệ khai thác ngầm với yêu cầu kỹ thuật cao. Những điều kiện đặc thù liên tục đặt ra các thách thức mới, đòi hỏi đội ngũ kỹ sư phải chủ động nghiên cứu, lựa chọn công nghệ và xây dựng giải pháp phù hợp.

Theo anh Hùng, các ý tưởng sáng tạo thường không xuất hiện một cách ngẫu nhiên mà bắt đầu từ chính những vướng mắc trong công việc. Khi một vấn đề được phân tích, “mổ xẻ” một cách toàn diện, những hướng xử lý mới dần hình thành và được kiểm chứng qua thực tế.

“Lớp phòng vệ” cho giếng khoan tại mỏ Đại Hùng

Trong quá trình triển khai dự án phát triển mỏ Đại Hùng pha 2, anh Hùng và các đồng nghiệp từng đối mặt với một bài toán nan giải, đó là chất lượng bơm trám xi măng. Nếu lớp xi măng không bảo đảm yêu cầu, dự án có thể phải kéo dài thời gian thi công, phát sinh chi phí xử lý, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát giếng, vận hành khai thác và công tác hủy giếng sau này.

Do đó, khi bước vào dự án phát triển mỏ Đại Hùng pha 3, anh luôn trăn trở nghiên cứu giải pháp phòng ngừa hiệu quả hơn. Vấn đề đặt ra là phải ngăn khí từ các vỉa dưới chân ống chống 13-3/8 inch xâm nhập vào vành xuyến giữa hai ống chống 13-3/8 inch và 9-5/8 inch, qua đó bảo đảm an toàn cho giếng trong suốt quá trình vận hành.

Trước đây, các phương án chủ yếu là sử dụng vật liệu chống mất dung dịch nồng độ cao, nghiên cứu hệ xi măng chất lượng cao hoặc áp dụng công nghệ bơm ép xi măng. Tuy nhiên, trước điều kiện địa chất phức tạp của mỏ Đại Hùng, anh Hùng cùng nhóm kỹ thuật nhận thấy cần bổ sung thêm một hàng rào bảo vệ cho giếng khoan.

Từ đó, ý tưởng sử dụng Swell Packer như một lớp cách ly thứ cấp dần được hình thành.

Swell Packer là thiết bị có khả năng trương nở khi tiếp xúc với môi trường chất lưu trong giếng, qua đó tạo thêm một hàng rào cách ly tại vị trí cần kiểm soát. Việc đưa thiết bị này vào thiết kế được xem như giải pháp hỗ trợ cho hệ thống xi măng, hạn chế nguy cơ khí dịch chuyển trong vành xuyến, góp phần bảo đảm an toàn trong suốt quá trình khai thác và hủy giếng.

Tuy nhiên, để một ý tưởng đi từ nghiên cứu đến ứng dụng thực tiễn là cả một chặng đường dài. Bởi đây là công nghệ chưa từng có tiền lệ tại mỏ Đại Hùng. Nhóm nghiên cứu phải phân tích kỹ lưỡng những rủi ro có thể phát sinh, đánh giá mức độ phù hợp với điều kiện giếng và xây dựng các luận cứ khoa học đủ vững chắc để bảo vệ phương án trước hội đồng chuyên môn.

Trong lĩnh vực dầu khí, sáng tạo không phải là một phép thử mạo hiểm. Mỗi đổi mới đều phải được đặt trên nền tảng số liệu, quy trình và khả năng kiểm soát rủi ro. Phía sau quyết định áp dụng một công nghệ mới là trách nhiệm bảo đảm an toàn cho con người, công trình và toàn bộ dự án.

Giải pháp sau đó được triển khai thành công tại giếng DH-21XPST2 thuộc mỏ Đại Hùng. Kết quả bước đầu khẳng định khả năng ngăn ngừa khí xâm nhập, góp phần duy trì trạng thái an toàn của giếng trong quá trình vận hành khai thác và hủy giếng.

Khoảnh khắc ghi nhận kết quả ban đầu mang lại niềm vui lớn cho cả nhóm thi công. Tuy vậy, người kỹ sư dày dạn kinh nghiệm vẫn giữ cho mình sự thận trọng: “Để đánh giá kết quả cuối cùng, chúng tôi cần tiếp tục theo dõi động thái của giếng trong quá trình khai thác cho đến cuối đời mỏ”.

Sáng kiến mang lại giá trị làm lợi khoảng 23,67 tỷ đồng. Quan trọng hơn, giải pháp đã bổ sung một phương án kỹ thuật có giá trị cho công tác thiết kế, hoàn thiện giếng trong điều kiện địa chất phức tạp, đồng thời có thể áp dụng tại những giếng khoan có điều kiện địa chất tương tự.

“Cây sáng kiến” bén rễ từ thực tiễn

Swell Packer là một trong 13 sáng kiến, giải pháp kỹ thuật gắn với tên tuổi kỹ sư Trần Thế Hùng. Anh được đồng nghiệp trìu mến gọi là “cây sáng kiến”, trong đó từng nhánh cây được nuôi dưỡng từ những thử thách trong công việc, những lần đối diện với sự cố và cả những thử nghiệm chưa đạt yêu cầu.

Anh cho rằng, lợi thế lớn nhất của mình là từng trải qua nhiều vị trí công tác. Mỗi công việc giúp anh tiếp cận một mảng kiến thức khác nhau. Khi gặp vướng mắc trong thực tế, những kiến thức ấy được kết nối, phân tích và dần phát triển thành ý tưởng.

Trong số 13 sáng kiến, giải pháp anh tâm đắc và dành nhiều tâm sức nhất là “Nghiên cứu và áp dụng bơm vật liệu phù hợp (LOCKCEM) tạo nút chặn trong ống khai thác giếng ngầm DH-3P nhằm cách ly dòng sản phẩm đi lên bề mặt, phục vụ công tác treo, hủy giếng mỏ Đại Hùng”.

Đây là công trình nghiên cứu kéo dài và phức tạp nhất mà anh từng tham gia. Từ những thông tin ban đầu về vật liệu, nhóm nghiên cứu đã triển khai đồng bộ nhiều bước: thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, xây dựng mô hình mô phỏng điều kiện thực tế ngoài mỏ, đánh giá khả năng thi công và triển khai áp dụng thực tế. Riêng giai đoạn thử nghiệm kéo dài do các kết quả ban đầu chưa đạt yêu cầu. Nhóm phải liên tục họp với các chuyên gia, điều chỉnh tỷ lệ và công thức pha chế.

Ngay cả khi vật liệu đã được pha chế thành công trong phòng thí nghiệm và thử nghiệm trên mô hình giả định, việc áp dụng ngoài thực tế vẫn phải trải qua nhiều cuộc họp, hội thảo và các vòng đánh giá kỹ thuật nghiêm ngặt. Kết quả, giải pháp được triển khai thành công, trở thành một dấu ấn kỹ thuật nổi bật tại Việt Nam và khu vực.

Câu chuyện ấy cho thấy sự sáng tạo luôn gắn liền với tính kỷ luật. Đổi mới không đồng nghĩa với phá bỏ quy trình, mà là tìm ra phương án tốt hơn trên nền tảng nghiên cứu khoa học, đánh giá rủi ro và tuân thủ nghiêm các yêu cầu về an toàn. Một ý tưởng chỉ thực sự có giá trị khi được chứng minh bằng số liệu, thử nghiệm và hiệu quả trong điều kiện vận hành thực tế.

Với anh Hùng, thử thách chính là nguồn động lực nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo: “Khi đối mặt với những vướng mắc trong công việc, chúng tôi càng nỗ lực, quyết tâm tìm ra giải pháp, mang lại lợi ích thiết thực cho dự án”.

Sự ghi nhận, tuyên dương của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là nguồn động viên đối với anh Trần Thế Hùng sau nhiều năm bền bỉ lao động sáng tạo. Song phần thưởng lớn nhất với người kỹ sư vẫn là công việc được hoàn thành an toàn, giải pháp phát huy hiệu quả và giếng khoan được vận hành ổn định.

Anh nhắn nhủ đồng nghiệp hãy tích cực, hăng say làm việc dù ở bất kỳ vị trí nào để tích lũy kinh nghiệm; mạnh dạn chia sẻ ý tưởng với đồng nghiệp và các chuyên gia giàu kinh nghiệm để cùng thảo luận, nghiên cứu. Một ý tưởng có thể chưa hoàn thiện ở điểm khởi đầu, nhưng qua trao đổi, thử nghiệm và kiên trì theo đuổi, ý tưởng ấy có thể trở thành giải pháp mang lại giá trị cho công trình.

Nếu lựa chọn những từ ngắn gọn nhất để nói về hành trình của mình, anh Trần Thế Hùng chọn “đam mê” và “trách nhiệm”. Đam mê giúp anh bền bỉ trước những bài toán khó; trách nhiệm nhắc anh rằng mỗi sáng kiến phải hướng đến sự an toàn và hiệu quả thực chất.

Và cứ sau mỗi nhiệm vụ được hoàn thành, mỗi giải pháp được chứng minh bằng thực tiễn, người kỹ sư ấy lại được tiếp thêm động lực, sự tự tin và khát vọng tiếp bước trên hành trình đã chọn - hành trình tìm kiếm những lời giải mới từ sâu trong lòng giếng.